Người cao tuổi có bắt buộc phải chuyển khoản khi mua vàng?

Bạn đọc Phùng Văn Trưởng hỏi: Tôi có tích góp được một số tiền và dự định mua một ít vàng miếng để đầu tư. Tuy nhiên, tôi đã cao tuổi và không có tài khoản ngân hàng. Tôi có thể mua vàng và thanh toán bằng tiền mặt hay không? Gần đây tôi thấy thấy nhiều thông tin nói rằng vàng được cho tặng không qua hóa đơn chứng minh nguồn gốc sẽ bị tịch thu, như vậy có đúng không?

Trao đổi về vấn đề này, Luật sư Nguyễn Văn Đồng, (Đoàn Luật sư TP. Hà Nội) cho biết, theo quy định hiện hành của pháp luật Việt Nam, đặc biệt là các quy định về quản lý hoạt động kinh doanh vàng và phòng chống rửa tiền, người dân hoàn toàn được phép mua vàng miếng và thanh toán bằng tiền mặt.

Điều kiện đặt ra là giao dịch phải được thực hiện tại doanh nghiệp, tổ chức tín dụng được Ngân hàng Nhà nước cấp phép kinh doanh vàng miếng và không vi phạm các quy định về phòng, chống rửa tiền. Pháp luật không bắt buộc cá nhân phải có tài khoản ngân hàng khi mua vàng. Do đó, việc người cao tuổi không có tài khoản ngân hàng không phải là trở ngại pháp lý.

Theo luật sư, đối với cá nhân mua vàng, hiện nay không có quy định cấm thanh toán bằng tiền mặt khi mua vàng. Tuy nhiên, với những giao dịch có giá trị lớn bất thường, bên bán (cửa hàng vàng, ngân hàng…) có thể yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân; lập báo cáo giao dịch có giá trị lớn theo quy định về phòng, chống rửa tiền. Đây là nghĩa vụ của đơn vị kinh doanh, không phải là hành vi cấm bạn mua vàng bằng tiền mặt.

Để tránh rủi ro cần mua vàng đúng nơi được cấp phép, chỉ nên mua vàng miếng tại các ngân hàng thương mại được phép kinh doanh vàng; doanh nghiệp được Ngân hàng Nhà nước cấp phép. Khi giao dịch, cần yêu cầu hóa đơn, chứng từ đầy đủ, giữ lại hóa đơn mua vàng. Nếu có phiếu bảo đảm, tem niêm phong thì phải còn nguyên vẹn. Việc này đặc biệt quan trọng khi bán lại vàng, chứng minh nguồn gốc tài sản; giải quyết tranh chấp hoặc thừa kế về sau.

Không tịch thu vàng của người dân tích trữ hợp pháp

Liên quan đến Nghị định 340/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng (có hiệu lực từ ngày 9/2/2026), luật sư Đồng cho biết nghị định này được ban hành nhằm tăng cường quản lý thị trường vàng trong bối cảnh giá vàng biến động mạnh, xuất hiện nhiều hoạt động mua bán không đúng quy định.

Theo đó, tang vật bị tịch thu trong lĩnh vực vàng là vàng được sử dụng trong hoạt động kinh doanh trái phép, như mua bán vàng miếng tại cơ sở không có giấy phép hoặc giao dịch trái quy định. Việc tịch thu gắn với hành vi vi phạm của đơn vị kinh doanh, không gắn với việc người dân có hay không có hóa đơn.

Đối với trường hợp người dân mua vàng từ nhiều năm trước, vàng do gia đình để lại, được tặng cho hoặc thừa kế, việc không còn hóa đơn không làm phát sinh vi phạm pháp luật. Pháp luật hiện hành không đặt ra nghĩa vụ phải chứng minh nguồn gốc vàng bằng hóa đơn khi cất giữ hoặc bán tại đơn vị được cấp phép.

“Việc hiểu đúng quy định sẽ giúp người dân yên tâm hơn khi giao dịch, tránh bị cuốn theo tin đồn, đồng thời góp phần ổn định thị trường vàng trong bối cảnh nhiều biến động”, luật sư Đồng nhấn mạnh.