Nhiều vấn đề thực tiễn đặt ra khi triển khai Luật Giám định tư pháp năm 2025

Tại Tọa đàm, sau khi đại diện Cục Bổ trợ tư pháp giới thiệu các nội dung trọng tâm của Chỉ thị số 54-CT/TW ngày 30/11/2025 của Bộ Chính trị và Luật Giám định tư pháp năm 2025, các đại biểu thống nhất đánh giá việc ban hành hai văn bản này thể hiện sự quan tâm, lãnh đạo sâu sát của Đảng, Nhà nước đối với công tác giám định tư pháp và định giá tài sản. Các chủ trương, chính sách lớn đã được cụ thể hóa trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, tạo cơ sở pháp lý để triển khai đồng bộ trong thực tiễn.

Nhiều vấn đề phát sinh từ thực tiễn thi hành Luật được các đại biểu nêu ra, đề nghị được hướng dẫn chi tiết trong các văn bản dưới luật. Trong đó, đáng chú ý là chế độ, chính sách đối với người thực hiện công tác giám định, nhất là cán bộ, công chức, viên chức làm giám định kiêm nhiệm tại các cơ quan quản lý chuyên ngành, có được áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù theo chủ trương của Bộ Chính trị hay không. Bên cạnh đó, vấn đề lập dự toán và quyết toán kinh phí cũng được quan tâm, khi Luật có hiệu lực từ ngày 1/5/2026 nhưng việc lập dự toán ngân sách thường thực hiện từ cuối năm trước, khiến nhiều tổ chức giám định tư pháp công lập gặp khó khăn trong việc chủ động nguồn kinh phí.

Liên quan đến việc mở rộng phạm vi giám định cho các Văn phòng giám định tư pháp, đặc biệt ở một số lĩnh vực chuyên sâu như kỹ thuật tài liệu, kỹ thuật số điện tử, vân tay, đại diện Bộ Công an cho rằng cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước để quy định rõ nội dung, phạm vi thực hiện. Một số đại biểu cũng bày tỏ lo ngại về yêu cầu bảo mật, bảo vệ bí mật nhà nước khi giao một số hoạt động giám định cho tổ chức tư nhân, nhất là các nội dung liên quan đến tiền, quốc huy và con dấu.

Về mô hình tổ chức Văn phòng giám định tư pháp, các đại biểu cho rằng Luật quy định Trưởng văn phòng phải là giám định viên tư pháp nhưng chưa quy định số lượng giám định viên tối thiểu, có thể gây vướng mắc trong trường hợp giám định lại. Theo quy định, người đã thực hiện giám định lần đầu không được giám định lại, do đó nếu văn phòng chỉ có một giám định viên sẽ phát sinh khó khăn trong tổ chức thực hiện.

Ngoài ra, đối với cơ sở dữ liệu liên ngành về giám định tư pháp, Viện kiểm sát nhân dân tối cao được giao chủ trì xây dựng và vận hành, phối hợp với các bộ, ngành liên quan. Các ý kiến tại Tọa đàm cho rằng việc đồng bộ, kết nối dữ liệu giữa các cơ quan là yêu cầu tất yếu và cần có sự chỉ đạo thống nhất, giao một đầu mối quản lý nhằm tránh tình trạng triển khai manh mún, thiếu tính tương thích trong toàn hệ thống.