Ông chủ Tân Hoàng Minh đã thao túng trái phiếu như thế nào?

Ngày 30-9, ông Đỗ Anh Dũng - chủ tịch Tập đoàn Tân Hoàng Minh - bị Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an (C03) đề nghị truy tố về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.  

Phát hành trái phiếu qua ba công ty con để lừa đảo

Theo kết luận điều tra, Công ty TNHH thương mại dịch vụ khách sạn Tân Hoàng Minh (Tập đoàn Tân Hoàng Minh) có vốn điều lệ 10.000 tỉ đồng được ông Dũng sáng lập từ năm 1993. Để hoạt động theo mô hình tập đoàn, ông Dũng cho thành lập hoặc mua lại cổ phần, vốn góp của 45 công ty rồi chỉ định người đứng tên pháp nhân. Các công ty này đều hoạt động dưới sự chỉ đạo của ông Dũng.

Từ đầu năm 2021, tài chính của Tập đoàn Tân Hoàng Minh gặp nhiều khó khăn, nợ ngân hàng gần 20.000 tỷ đồng, chưa kể 8 gói trái phiếu mà công ty đã phát hành. Để tháo gỡ khó khăn, ông Dũng chỉ đạo Việt tìm cách phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ để huy động vốn.

Ba công ty con được Tân Hoàng Minh dùng để phát hành trái phiếu là Ngôi Sao Việt, Soleil, Cung Điện Mùa Đông. Trên giấy tờ thể hiện người góp vốn, đại diện theo theo pháp luật của công ty là các cá nhân khác nhau song thực chất chỉ đứng hộ ông Dũng. Mọi hoạt động của ba công ty này do ông Dũng chỉ đạo.  

Theo cáo buộc của cơ quan điều tra, "để các lô trái phiếu của Tân Hoàng Minh được đánh bóng hào nhoáng, thu hút nhà đầu tư" có sự giúp sức của các đơn vị kiểm toán, thẩm định giá tài sản. Sự thiếu giám sát của các chi nhánh ngân hàng cũng là cơ hội để Tân Hoàng Minh tận dụng.  

Theo quy định, doanh nghiệp muốn chào bán chứng khoán riêng lẻ phải có báo cáo tài chính được kiểm toán bởi tổ chức đủ điều kiện. Bởi thế báo cáo kiểm toán với ý kiến chấp nhận toàn phần, không có nợ quá hạn là một trong các điều kiện bắt buộc trong hồ sơ phát hành.  

Thế nhưng Công ty Ngôi Sao Việt, Soleil và Cung Điện Mùa Đông với kết quả kinh doanh đều bết bát nên không đủ điều kiện kiểm toán báo cáo tài chính để phát hành trái phiếu. Các bị can bị cáo buộc đã thông đồng với Công ty Kiểm toán Nam Việt chi nhánh phía Bắc, Công ty CPA Hà Nội hợp thức báo cáo kiểm toán từ lỗ sang lãi, loại bỏ các công ty con, liên kết để tránh báo cáo kiểm toán hợp nhất.

Sau mỗi đợt phát hành trái phiếu, Tân Hoàng Minh ký hợp đồng mua trái phiếu từ các công ty phát hành (Ngôi Sao Việt, Soleil, Cung Điện Mùa Đông), lấy danh tiếng của tập đoàn để bán rộng rãi cho nhà đầu tư, huy động được gần 14.000 tỷ đồng.  

Số tiền trên, ông Dũng thừa nhận không sử dụng đúng mục đích phát hành trái phiếu, mà dùng để thanh toán nợ đến hạn, quá hạn tổng cộng 1.976 tỷ đồng cho 2 ngân hàng; hơn 5.100 tỷ đồng tiền của nhà đầu tư sau được ông Dũng xoay vòng, trả cho nhà đầu tư đến hạn trước.  

Ngoài ra, Chủ tịch Tân Hoàng Minh chi 1.475 tỷ đồng để mua cổ phần Công ty Thiên Bảo Phú Quốc, 1.050 tỷ đồng mua cổ phần Công ty Bình Minh, 370 tỷ đồng mua cổ phần Công ty Nam Anh, 320 tỷ đồng mua cổ phần Công ty Sao Đỏ Đà Nẵng, 620 tỷ đồng mua dự án Yên Phụ...  

Bên cạnh đó, ông Dũng cũng đặt cọc 585 tỷ đồng tại dự án Khu đô thị mới Thủ Thiêm; đầu tư mã chứng khoán VPB lỗ 153,9 tỷ đồng; chuyển 62,8 tỷ đồng tiền từ thiện; chi 50 tỷ đồng giải phóng mặt bằng dự án tại Thái Nguyên; chi trả nợ, tiêu cá nhân, mua USD, thanh toán chi phí hoạt động của Tân Hoàng Minh...  

Tại thời điểm Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố vụ án, ông Dũng còn chiếm đoạt hơn 8.800 tỷ đồng của 6.631 khách hàng riêng lẻ được xác định là bị hại trong vụ án - kết luận điều tra nêu.

Cơ quan chức năng thu hồi 8.644 tỷ đồng

Theo Kết luận điều tra, quá trình điều tra, Cơ quan công an đã thu hồi tổng cộng 8.644 tỷ đồng. Các bị can được ghi nhận đã khắc phục toàn bộ hậu quả của vụ án, đảm bảo thi hành án, hoàn trả cho bị hại.  

Theo C03, sai phạm của Tân Hoàng Minh nằm ngoài phạm vi trách nhiệm của Ủy ban chứng khoán Nhà nước. Hơn nữa, Tân Hoàng Minh không phải công ty đại chúng nên Ủy ban chứng khoán Nhà nước không tiếp nhận hồ sơ chào bán, không thẩm định, phê duyệt, giám sát. Đơn vị này chỉ giám sát các công ty chứng khoán cung cấp dịch vụ liên quan đến phát hành trái phiếu.

Quá trình làm việc với cơ quan điều tra, ông Đỗ Anh Dũng được đánh giá là thành khẩn khai báo, khai nhận hành vi phạm tội về vai trò, trách nhiệm của mình, giao cho con trai là Đỗ Hoàng Việt (Phó TGĐ Công ty TNHH thương mại dịch vụ khách sạn Tân Hoàng Minh) thực hiện các thủ tục phát hành trái phiếu, huy động vốn rồi chỉ đạo sử dụng tiền của nhà đầu tư không đúng mục đích, phương án phát hành. 

Bản thân ông Dũng đã tích cực, tự nguyện phối hợp với Công ty Tân Hoàng Minh và gia đình khắc phục hậu quả của vụ án. Vì vậy, Cơ quan điều tra đề nghị xem xét khi lượng hình.

Huấn Phan