PGS.TS. Trần Ngọc Khiêm: Mỗi sinh viên hãy trở thành một “đại sứ” văn hóa giao thông

Sáng 11/9, trong khuôn khổ Tuần định hướng học tập đầu khóa dành cho tân sinh viên K71, Đại học Bách khoa Hà Nội phối hợp với Báo Công lý và Cục Cảnh sát giao thông phát động Cuộc thi trực tuyến “Tìm hiểu pháp luật về trật tự, an toàn giao thông năm 2026”.

Từ “biết luật” đến hành động đúng

Cuộc thi năm nay có chủ đề “Thượng tôn pháp luật để xây dựng văn hóa giao thông an toàn cho sinh viên”, đặt trọng tâm không chỉ ở việc kiểm tra kiến thức mà còn ở khả năng nhận diện tình huống, vận dụng quy định pháp luật và đề xuất sáng kiến từ thực tế giao thông.

Phát biểu tại chương trình, PGS.TS. Trần Ngọc Khiêm, Phó Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng, người tham gia cuộc thi không nên chỉ dừng ở “thi để biết”, mà quan trọng hơn là “biết để làm đúng”.

Từ thông điệp đó, ông mong muốn mỗi sinh viên có thể trở thành một “đại sứ” về văn hóa giao thông, trước hết bằng chính hành vi tham gia giao thông của mình, sau đó lan tỏa ý thức chấp hành pháp luật tới bạn bè, người thân và cộng đồng.

Cách đặt vấn đề này cũng mở rộng mục tiêu của một cuộc thi tìm hiểu pháp luật. Một đáp án đúng có thể kết thúc sau phần thi, nhưng thói quen đội mũ bảo hiểm đúng quy định, không sử dụng điện thoại khi điều khiển phương tiện, không vượt đèn đỏ, không sử dụng rượu, bia khi lái xe hay chủ động nhắc nhở bạn bè chấp hành luật giao thông lại là những hành vi diễn ra hằng ngày.

Theo PGS.TS. Trần Ngọc Khiêm, với sinh viên, an toàn giao thông là câu chuyện rất gần gũi, bởi việc đi học, đi làm thêm hay tham gia các hoạt động ngoại khóa đều gắn với quá trình di chuyển hằng ngày.

Vì vậy, một “đại sứ” văn hóa giao thông không nhất thiết phải bắt đầu từ những việc lớn. Đó có thể là mỗi sinh viên tự giác chấp hành pháp luật, cùng bạn bè hình thành thói quen tham gia giao thông an toàn hoặc đề xuất những sáng kiến xuất phát từ chính các vấn đề trong trường học, ký túc xá và khu vực xung quanh.

Không chỉ dừng ở câu trả lời

Để hình thành những “đại sứ” văn hóa giao thông, việc tuyên truyền pháp luật không thể chỉ dừng ở ghi nhớ quy định. Sinh viên cần được đặt vào những tình huống cụ thể, tự nhận diện vấn đề, lựa chọn cách xử lý và từ thực tế đó hình thành cách ứng xử phù hợp.

Phát biểu tại chương trình, ông Võ Tuấn Anh, Phó Tổng Biên tập Báo Công lý, Phó Trưởng ban Thường trực Cuộc thi nhấn mạnh, mục tiêu của Cuộc thi không phải để người dự thi chỉ nhớ một quy định hay trả lời đúng một câu hỏi.

Ông cho rằng, điều Ban Tổ chức mong muốn ở người dự thi - các sinh viên Đại học Bách khoa Hà Nội - không chỉ là ghi nhớ quy định, mà quan trọng hơn là hiểu đúng, nhận diện đúng tình huống, biết vận dụng pháp luật và có thể đề xuất giải pháp từ những vấn đề giao thông quan sát được trong cuộc sống.

Nhằm tăng cường tính chủ động và trải nghiệm của người thi, cấu trúc đề thi được xây dựng dựa trên mô hình e-learning, kết hợp học, tương tác và thi trực tuyến trên cùng một hệ thống. Thay vì chỉ thực hiện một bài trắc nghiệm, người dự thi lần lượt trải qua 4 học phần với yêu cầu tăng dần.

Ở Học phần A - Kiến thức pháp luật cơ bản, người dự thi trả lời các câu hỏi tự luận ngắn nhằm đánh giá mức độ hiểu biết về quy tắc giao thông, hệ thống báo hiệu đường bộ, điều kiện của người điều khiển phương tiện, các hành vi bị nghiêm cấm, trách nhiệm pháp lý và xử lý vi phạm.

Học phần B - Phân tích tình huống giao thông sử dụng các tình huống dưới dạng video clip. Sau khi theo dõi, người dự thi phải nhận diện hành vi, xác định vấn đề pháp lý, đối chiếu với quy định pháp luật và đưa ra phương án xử lý có căn cứ, phù hợp, an toàn.

Ở Học phần C - Kiểm tra kiến thức tổng hợp, người dự thi trả lời các câu hỏi trắc nghiệm nhằm kiểm tra nhanh và có hệ thống mức độ nắm bắt kiến thức về pháp luật trật tự, an toàn giao thông.

Ở Học phần A - Kiến thức pháp luật cơ bản, người dự thi trả lời các câu hỏi tự luận ngắn nhằm đánh giá mức độ hiểu biết về quy tắc giao thông, hệ thống báo hiệu đường bộ, điều kiện của người điều khiển phương tiện, các hành vi bị nghiêm cấm, trách nhiệm pháp lý và xử lý vi phạm.

Học phần B - Phân tích tình huống giao thông sử dụng các tình huống dưới dạng video clip. Sau khi theo dõi, người dự thi phải nhận diện hành vi, xác định vấn đề pháp lý, đối chiếu với quy định pháp luật và đưa ra phương án xử lý có căn cứ, phù hợp, an toàn.

Ở Học phần C - Kiểm tra kiến thức tổng hợp, người dự thi trả lời các câu hỏi trắc nghiệm nhằm kiểm tra nhanh và có hệ thống mức độ nắm bắt kiến thức về pháp luật trật tự, an toàn giao thông.

Điểm khác biệt trong cấu trúc đề thi năm nay là Học phần D - Sáng kiến, giải pháp. Thay vì trả lời câu hỏi tự luận chuyên sâu như các cuộc thi trức, người dự thi năm nay sẽ lựa chọn một vấn đề hoặc tình huống về trật tự, an toàn giao thông quan sát được trong thực tế, xây dựng ý tưởng và thể hiện sáng kiến, giải pháp của mình bằng video clip.

Khoảng 1.000 sinh viên có mặt tại Hội trường C2, Đại học Bách khoa Hà Nội, tham dự Lễ phát động Cuộc thi.

Ban Tổ chức cho biết, sau Lễ phát động, sinh viên có thời gian từ ngày 11/9 đến trước ngày 20/9 để nghiên cứu thể lệ, tìm hiểu yêu cầu của từng học phần, cập nhật kiến thức pháp luật và quan sát những vấn đề giao thông diễn ra xung quanh.

Đây cũng là khoảng thời gian để người dự thi lựa chọn vấn đề quan tâm, hình thành ý tưởng, xây dựng kịch bản và chuẩn bị sản phẩm video cho Học phần D trước khi Hệ thống thi chính thức mở.