Pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới: Nhận diện điểm nghẽn và hướng tháo gỡ

Ngày 21/5, Trường Kinh tế, Luật - Đại học Trà Vinh tổ chức Hội thảo “Pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới: Nhận diện điểm nghẽn và hướng tháo gỡ”.

Tham dự hội thảo có Trung tướng PGS.TS Trần Văn Độ - Nguyên Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Chánh án Tòa án quân sự Trung ương; PGS.TS GVCC Phùng Trung Tập - Giảng viên Khoa Luật, Trường Kinh tế, Luật – Đại học Trà Vinh; TS. Huỳnh Thị Trúc Linh – Phó Hiệu trưởng Trường Kinh tế, Luật – Đại học Trà Vinh; TS. Nguyễn Tấn Đạt – Phó Hiệu trưởng Trường Kinh tế, Luật – Đại học Trà Vinh cùng các học viên cao học, nghiên cứu, các nhà khoa học và sinh viên của trường.

Phát biểu tại hội thảo, TS. Nguyễn Tấn Đạt – Phó Hiệu trưởng Trường Kinh tế, Luật – Đại học Trà Vinh nhấn mạnh, Việt Nam hiện nay đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ trong tư duy và mô hình quản trị quốc gia. Nếu trước đây trọng tâm là “quản lý nhà nước”, thiên về điều hành hành chính và kiểm soát, thì hiện nay chúng ta đang từng bước chuyển sang “quản trị nhà nước” – lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, đề cao tính minh bạch, hiệu quả, trách nhiệm giải trình và sự tham gia của xã hội trong quá trình hoạch định và thực thi chính sách công.

Thực tiễn hiện nay cho thấy vẫn còn tồn tại những khoảng trống và điểm nghẽn pháp lý như: sự chồng chéo trong phân cấp, phân quyền; chưa thật sự rõ ràng về thẩm quyền giữa các cấp chính quyền; thiếu đồng bộ giữa các luật chuyên ngành; cơ chế phối hợp liên thông trong giải quyết thủ tục hành chính còn hạn chế; năng lực thực thi của một bộ phận cán bộ cơ sở chưa đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và quản trị hiện đại.

Bên cạnh đó, quá trình phát triển kinh tế số, xã hội số, trí tuệ nhân tạo, thương mại điện tử, dữ liệu số và các mô hình kinh doanh mới cũng đang đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với hệ thống pháp luật Việt Nam. Một số lĩnh vực phát triển nhanh hơn khả năng điều chỉnh của pháp luật, dẫn đến khoảng trống pháp lý hoặc những quy định không còn phù hợp với thực tiễn.

Chính vì vậy, vai trò của đội ngũ các nhà khoa học, chuyên gia pháp lý và các cơ sở đào tạo, nghiên cứu là hết sức quan trọng. Các nhà khoa học không chỉ dừng lại ở việc phân tích, phản biện và nhận diện các bất cập pháp lý, mà còn cần chủ động đề xuất các mô hình quản trị mới, kiến nghị hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật và thúc đẩy chuyển đổi số trong quản trị công.

Hội thảo được tổ chức nhằm mục đích thúc đẩy hoạt động trao đổi học thuật, hợp tác nghiên cứu pháp luật trong kỷ nguyên mới của đất nước – kỷ nguyên tiếp tục xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật đáp ứng yêu cầu đổi mới toàn diện, đẩy mạnh hội nhập quốc tế và khu vực.

Đồng thời, các nghiên cứu trong Hội thảo còn đề xuất các giải pháp khoa học nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam, nâng cao hiệu quả điều chỉnh của pháp luật trong mọi lĩnh vực tại Việt Nam. Hội thảo tạo điều kiện để giảng viên, sinh viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh ngành luật tham gia nghiên cứu khoa học và công bố các kết quả nghiên cứu.

Tại hội thảo các nhà nghiên cứu đã trình bày bài tham luận nhằm đóng góp trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật như quyền lưu cư của vợ hoặc chồng khi ly hôn theo pháp luật Việt Nam; hoàn thiện các quy định của pháp luật hình sự đáp ứng yêu cầu chính quyền địa phương hai cấp trong giai đoạn hiện nay, mở rộng quyền dân sự trong kỷ nguyên mới tại Việt Nam thực trạng và giải pháp, vấn đề mở rộng – thu hẹp thẩm quyền của HĐXX cấp phúc thẩm: Điểm nghẽn trong bảo đảm quyền con người và công lý hình sự, Hoàn thiện pháp luật chống hàng giả, hàng nhái: từ nhận diện bất cập đến xây dựng cơ chế thực thi hiệu quả trong kỷ nguyên vươn mình dân tộc…

Hội thảo không chỉ là diễn đàn để các chuyên gia chia sẻ kiến thức về pháp luật mà còn tạo cơ hội giúp sinh viên, giảng viên, cán bộ nhân viên nhà trường tiếp cận những vấn đề thực tiễn, từ đó có định hướng nghiên cứu, học tập hiệu quả hơn.

Đặc biệt, cần tăng cường các nghiên cứu liên ngành, gắn lý luận với thực tiễn địa phương; đẩy mạnh các nghiên cứu dự báo nhằm nhận diện sớm những rủi ro và vấn đề pháp lý mới phát sinh trong quá trình phát triển đất nước và hội nhập quốc tế. Đồng thời, các trường đại học và viện nghiên cứu cần phát huy vai trò là trung tâm tri thức, là cầu nối giữa nghiên cứu khoa học với hoạch định chính sách công, góp phần xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, hiệu quả và phục vụ người dân tốt hơn.

Với tinh thần trách nhiệm và trí tuệ của các nhà khoa học, các chuyên gia và nhà quản lý tham dự hội thảo hôm nay sẽ có nhiều tham luận giá trị, nhiều kiến nghị thiết thực góp phần tháo gỡ những điểm nghẽn pháp lý, hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên mới.