Philippines tái khởi động điều tra tự vệ gạo toàn cầu
Bộ Nông nghiệp Philippines (DA) vừa chính thức khởi xướng điều tra sơ bộ về biện pháp tự vệ đối với gạo nhập khẩu, sau khi nhận được đề nghị từ ngành sản xuất trong nước trước lo ngại lượng gạo ngoại tăng mạnh, gây sức ép lớn lên nông dân và thị trường nội địa.
Theo thông tin từ Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương), cuộc điều tra của Philippines tập trung vào các sản phẩm gạo nhập khẩu thuộc Chương 1006, bao gồm gạo chưa xay xát, gạo lứt, gạo xay xát một phần hoặc toàn bộ và gạo vỡ. Giai đoạn rà soát được xác định từ năm 2020 đến tháng 8/2025.
Dựa trên số liệu thống kê chính thức, Bộ Nông nghiệp Philippines cho rằng có dấu hiệu gia tăng đáng kể và liên tục về lượng gạo nhập khẩu, kéo theo những tác động tiêu cực như thu hẹp thị phần của sản phẩm nội địa, gia tăng tồn kho thương mại và làm suy giảm năng lực tự chủ nguồn cung lương thực của quốc gia này.
Trong quá trình điều tra, phía Philippines cũng sẽ xem xét yếu tố lợi ích công chúng, bao gồm bảo đảm nguồn cung trong nước và tránh các rủi ro kinh tế – xã hội. Trường hợp kết luận sơ bộ xác định có thiệt hại, Ủy ban Thuế quan Philippines sẽ tiếp tục tiến hành điều tra chính thức để đưa ra quyết định cuối cùng.
Trước diễn biến này, Cục Phòng vệ thương mại khuyến nghị các hiệp hội và doanh nghiệp xuất khẩu gạo Việt Nam chủ động rà soát số liệu xuất khẩu sang Philippines trong giai đoạn 2020-2025. Dù thời hạn nộp ý kiến theo thông báo ban đầu đã hết, doanh nghiệp vẫn có thể tham gia vụ việc và gửi bình luận với lý do tiếp cận thông tin muộn nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp.
Các doanh nghiệp cũng cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, dữ liệu để chứng minh không tồn tại mối quan hệ nhân quả giữa hàng nhập khẩu và thiệt hại của ngành sản xuất nội địa Philippines, đồng thời tăng cường phối hợp với đối tác nhập khẩu tại thị trường này để đề nghị cơ quan điều tra xem xét chấm dứt vụ việc.
Đáng chú ý, đây là lần thứ hai gạo bị Philippines tiến hành điều tra tự vệ toàn cầu. Ở lần trước, nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa doanh nghiệp, Hiệp hội Lương thực Việt Nam và Bộ Công Thương, vụ việc đã được xử lý thành công mà không ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động xuất khẩu.
Cục Phòng vệ thương mại cho biết sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ tối đa doanh nghiệp trong quá trình ứng phó, nhằm hạn chế rủi ro từ các biện pháp tự vệ có thể được áp dụng trong thời gian tới.