Quảng Ninh định hướng trở thành đô thị di sản 3,8 triệu dân vào năm 2050

Theo nội dung quy hoạch, đến năm 2030, Quảng Ninh sẽ trở thành trung tâm dịch vụ du lịch quốc tế, cửa ngõ thương mại quốc gia, dịch vụ chất lượng cao và sản xuất ứng dụng công nghệ cao.

Đến năm 2040, địa phương hướng tới mục tiêu là trung tâm kinh tế biển quốc gia, đô thị biển văn minh, hiện đại, ứng dụng mạnh mẽ các mô hình đổi mới sáng tạo.

Đến năm 2050, Quảng Ninh được định hướng trở thành thành phố gắn với di sản mang tầm quốc tế, trung tâm kinh tế biển của quốc gia và khu vực Đông Nam Á, vùng đô thị mang tầm khu vực và quốc tế, là một trong những đầu tàu kinh tế quan trọng, đồng thời là hình mẫu về quản trị phát triển đô thị xanh, hiện đại, thông minh, bền vững có bản sắc, bảo vệ tài nguyên và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Về dự báo phát triển, quy mô dân số Quảng Ninh dự kiến đạt khoảng 2,23-2,32 triệu người năm 2030, tăng lên 2,98 - 3,10 triệu người năm 2040 và chạm mốc tối đa 3,8 triệu người vào năm 2050. Trong đó, dân số thường trú chiếm khoảng 2,8 triệu người, phần còn lại là dân số quy đổi từ lượng khách du lịch và lao động vãng lai.

Quy hoạch cũng phân định quy mô và định hướng cụ thể cho từng khu vực đô thị, vùng kinh tế đến năm 2050:

Đô thị hạt nhân Hạ Long: Quy mô 860.000 - 880.000 người, thúc đẩy du lịch quốc tế, đổi mới sáng tạo và kinh tế số.

Khu kinh tế ven biển Quảng Yên: Quy mô 760.000 - 780.000 người, định hướng là trung tâm công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế biến chế tạo và dịch vụ logistics hiện đại của cả vùng.

Khu kinh tế Vân Đồn: Quy mô 500.000 - 560.000 người, phát triển theo mô hình đặc khu kinh tế, có casino, logistics hàng không - hàng hải quốc tế và dịch vụ du lịch nghỉ dưỡng cao cấp.

Khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái: Quy mô 210.000 - 220.000 người, giữ vai trò đầu mối giao thương quốc tế, phát triển thương mại biên giới, logistics và du lịch cửa khẩu với thị trường Trung Quốc.

Các đô thị Cẩm Phả (290.000 - 300.000 người) và Uông Bí (230.000 - 240.000 người): Đóng vai trò chia sẻ áp lực mật độ dân cư và chuyển dịch mô hình từ công nghiệp khai khoáng sang dịch vụ, công nghiệp sạch.

Đi liền với đà tăng dân số, diện tích đất xây dựng đô thị sẽ tăng mạnh từ mức 80.000 - 90.000 ha vào năm 2030 lên 110.000 - 115.000 ha vào năm 2040 và đạt khoảng 125.000 - 135.000 ha vào giữa thế kỷ.

Nhằm tránh tình trạng quá tải, tỉnh tổ chức lãnh thổ theo mô hình chuỗi đô thị đa cực, đa trung tâm, đa tầng, đa lớp với ba hành lang phát triển (đô thị ven biển, biển đảo, sinh thái đồi núi); bốn phân vùng kinh tế - xã hội (phía Tây gồm Hạ Long, Cẩm Phả, Quảng Yên, Đông Triều, Uông Bí; phía Đông gồm Móng Cái, Quảng Hà, Đầm Hà, Tiên Yên; đô thị biển đảo gồm Vân Đồn, Cô Tô, vịnh Hạ Long; vùng đồi núi phía Bắc) và năm trung tâm động lực (Hạ Long, Móng Cái, Vân Đồn, Quảng Yên và trung tâm di sản Yên Tử - vịnh Hạ Long).

Bộ khung hạ tầng giao thông được quy hoạch định hình theo mô hình TOD. Chuỗi đô thị tập trung dọc hành lang ven biển kết nối trực tiếp với các trục xương sống là cao tốc Hạ Long - Vân Đồn - Móng Cái, đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái và đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Hạ Long.

Các trung tâm đô thị phức hợp sẽ được xây dựng quanh các đầu mối giao thông đường sắt lớn. Riêng tại đô thị trung tâm Hạ Long, không gian phát triển dịch chuyển theo hướng đa cực lên phía Bắc, lấy vịnh Cửa Lục làm trung tâm kết nối, nơi bố trí khu trung tâm hành chính mới cấp tỉnh cùng các công trình văn hóa, thể thao, dịch vụ lớn.

Đối với diện tích khai trường khai thác than sau khi hoàn nguyên, quy hoạch yêu cầu ưu tiên phát triển mảng xanh, công viên đô thị, sân golf và các công trình dịch vụ mật độ xây dựng thấp; một phần diện tích mỏ cũ được giữ lại làm bảo tàng ngành than phục vụ du lịch.

Ngoài ra, Quảng Ninh cũng định hướng siết chặt các giới hạn sinh thái nhằm phát triển bền vững, áp đặt chế độ kiểm soát đối với hoạt động lấn biển, khai thác khoáng sản và phát triển công nghiệp tại khu vực nhạy cảm.

Vùng lõi di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long, các khu bảo tồn thiên nhiên Đồng Sơn - Kỳ Thượng, rừng quốc gia Yên Tử và khu bảo tồn biển Cô Tô - Đảo Trần được đặt trong ranh giới bảo tồn nghiêm ngặt, hạn chế phát triển tối đa nhằm tránh xung đột với quá trình đô thị hóa.

Quy hoạch cũng yêu cầu xây dựng hạ tầng nông thôn có tiêu chuẩn và chất lượng sống tương đương khu vực đô thị nhằm giảm áp lực di dân tự do vào các lõi trung tâm.