Quy định mới về trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ có hiệu lực từ 1/10

Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 138/2026/TT-BTC hướng dẫn một số điều của Nghị định số 200/2026/NĐ-CP về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại thị trường trong nước và chào bán trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường quốc tế.

Thông tư có hiệu lực từ ngày 1/10/2026, thay thế Thông tư số 30/2023/TT-BTC ngày 17/5/2023 và Thông tư số 76/2024/TT-BTC ngày 6/11/2024 của Bộ trưởng Bộ Tài chính.

Phạm vi điều chỉnh của Thông tư bao gồm đăng ký, lưu ký, thực hiện quyền, chuyển quyền sở hữu, thanh toán giao dịch và tổ chức thị trường giao dịch trái phiếu doanh nghiệp chào bán riêng lẻ trong nước.

Thông tư cũng hướng dẫn chế độ công bố thông tin, thông báo, báo cáo và cơ chế chia sẻ thông tin, dữ liệu về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ trong nước cũng như chào bán trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường quốc tế.

Siết trách nhiệm xác định tư cách nhà đầu tư

Một nội dung đáng chú ý liên quan trực tiếp đến hoạt động giao dịch là việc xác định tư cách nhà đầu tư.

Theo Thông tư 138/2026/TT-BTC, tổ chức có trách nhiệm xác định tư cách nhà đầu tư phải bảo đảm nhà đầu tư thuộc đúng đối tượng được mua, giao dịch, chuyển nhượng trái phiếu trước khi thành viên giao dịch nhập lệnh vào hệ thống giao dịch trái phiếu doanh nghiệp, trừ một số trường hợp theo quy định.

Nhà đầu tư phải mở tài khoản giao dịch chứng khoán tại thành viên giao dịch để thực hiện giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ. Trường hợp đã có tài khoản giao dịch chứng khoán cơ sở tại thành viên giao dịch, nhà đầu tư được sử dụng tài khoản này để giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ.

Đối với nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp là cá nhân, trước khi mua trái phiếu phải ký văn bản xác nhận theo quy định tại Nghị định số 200/2026/NĐ-CP.

Thông tư cũng quy định trách nhiệm của thành viên giao dịch trong việc thống nhất, công khai hình thức tiếp nhận và xử lý giao dịch của khách hàng tại trụ sở chính, chi nhánh, phòng giao dịch. Kết quả giao dịch phải được thông báo cho khách hàng ngay sau khi thực hiện; sao kê tài khoản tiền và trái phiếu được gửi hằng tháng hoặc khi khách hàng có yêu cầu.

Tăng minh bạch và giám sát thị trường

Các quy định mới được đặt trong khuôn khổ Nghị định số 200/2026/NĐ-CP của Chính phủ. Theo Nghị định, doanh nghiệp phát hành trái phiếu theo nguyên tắc tự vay, tự trả và tự chịu trách nhiệm về hiệu quả sử dụng vốn cũng như khả năng trả nợ.

Doanh nghiệp phát hành có trách nhiệm sử dụng và quản lý nguồn vốn huy động đúng mục đích trong phương án phát hành đã được phê duyệt, chấp thuận và nội dung công bố với nhà đầu tư; đồng thời thanh toán đầy đủ, đúng hạn gốc, lãi và thực hiện các quyền kèm theo của người sở hữu trái phiếu.

Doanh nghiệp cũng phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và nhà đầu tư về tính chính xác, trung thực, đầy đủ, hợp lệ của thông tin trong hồ sơ và tài liệu công bố liên quan đến đợt chào bán.

Ở khâu giám sát, Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam có trách nhiệm ban hành quy chế nghiệp vụ để triển khai giám sát giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ trên hệ thống theo Nghị định 200/2026/NĐ-CP.

Việc Thông tư 138/2026/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 1/10 vì vậy đặt ra yêu cầu đối với doanh nghiệp phát hành, tổ chức cung cấp dịch vụ và các chủ thể tham gia thị trường phải rà soát quy trình đăng ký, lưu ký, giao dịch, công bố thông tin và báo cáo để bảo đảm tuân thủ khuôn khổ pháp lý mới.