Ra mắt Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản Việt Nam

Trong bức tranh xuất khẩu nông sản năm 2025, rau quả tiếp tục là ngành hàng tăng trưởng nổi bật, phản ánh tiềm năng sản xuất lớn, khả năng thích ứng thị trường ngày càng cao và dư địa mở rộng xuất khẩu của nông sản Việt Nam.

Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit) ước tính kim ngạch xuất khẩu rau quả cả năm 2025 đạt khoảng 8,59 tỷ USD, tăng gần 20% so với năm 2024. Trong đó, chỉ tính riêng trong 11 tháng năm 2025, kim ngạch xuất khẩu rau quả sang Trung Quốc đạt gần 5 tỷ USD, tăng 15% so với cùng kỳ và chiếm khoảng 64% tổng kim ngạch toàn ngành.

Mặc dù vậy, ngành rau quả vẫn đang phải đối mặt với nhiều rào cản kỹ thuật mới, đặc biệt là yêu cầu ngày càng khắt khe về mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc, kiểm soát dư lượng và an toàn thực phẩm… đòi hỏi sự vào cuộc kịp thời, linh hoạt của Chính phủ và Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cùng nỗ lực thích ứng của doanh nghiệp, hợp tác xã, người dân để góp phần giúp ngành vượt qua khó khăn, tăng tốc trong thời gian tới.

Chính vì vậy, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ra mắt hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản Việt Nam sẽ phục vụ việc ghi nhận, quản lý và tra cứu thông tin nguồn gốc đối với các sản phẩm nông, lâm, thủy sản trong suốt quá trình sản xuất, chế biến, vận chuyển và lưu thông trên thị trường.

Thông qua hệ thống, người tiêu dùng có thể kiểm tra thông tin sản phẩm một cách minh bạch. Cơ quan quản lý nhà nước có cơ sở để theo dõi, thống kê và thực hiện truy vết khi cần thiết qua đó nâng cao minh bạch thông tin, bảo đảm an toàn thực phẩm, củng cố uy tín nông sản Việt Nam trên thị trường trong nước và quốc tế.

Phát biểu tại buổi lễ, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng nhấn mạnh, hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản Việt Nam gồm 3 hợp phần: Hệ thống truy xuất nguồn gốc dành cho người tiêu dùng, người dân và doanh nghiệp sản xuất, cung ứng sản phẩm; Hệ thống các đơn vị cung cấp giải pháp để cập nhật thông tin nguồn gốc nông sản; Hệ thống dành cho các cơ quan quản lý để giám sát, truy vết sản phẩm.

Hệ thống được ra mắt sẽ giúp doanh nghiệp, hợp tác xã và bà con nông dân tiếp cận công nghệ số thuận lợi hơn, chi phí hợp lý hơn. Đồng thời, giúp tăng khả năng kết nối thị trường, mở rộng xuất khẩu, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của các thị trường khó tính. Hệ thống cũng góp phần từng bước hình thành văn hóa sản xuất nông nghiệp dựa trên nền tảng dữ liệu, đổi mới sáng tạo và tiêu chuẩn hóa.

Đây cũng chính là tinh thần xuyên suốt mà Nghị quyết 57-NQ/TW đã đề ra: lấy đổi mới sáng tạo làm nền tảng, lấy chuyển đổi số làm công cụ, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.

Bên cạnh đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ triển khai hiệu quả Kế hoạch thí điểm truy xuất nguồn gốc quả sầu riêng, làm cơ sở để từng bước mở rộng truy xuất nguồn gốc đối với các mặt hàng nông sản, đặc biệt là nhóm nông sản thực phẩm.

Lộ trình thí điểm truy xuất nguồn gốc quả sầu riêng đặt mục tiêu xây dựng kho dữ liệu phục vụ truy xuất nguồn gốc trên cơ sở kết nối, tích hợp dữ liệu chuyên ngành; dữ liệu của doanh nghiệp tham gia được ký số theo quy định.

Trước mắt, huy động 5 doanh nghiệp tham gia thử nghiệm trong chuỗi sản xuất - cung ứng; tổ chức cấp và gắn tem xác thực điện tử cho các lô sầu riêng đáp ứng yêu cầu.

Thời gian thí điểm từ 1/1/2026 đến 30/6/2026, sau thí điểm, các bên sẽ đánh giá hiệu quả về độ chính xác thông tin, mức độ thuận tiện, chi phí và lợi ích. Từ đó hoàn thiện kỹ thuật, quy trình để mở rộng áp dụng cho các mặt hàng nông sản khác, hướng tới triển khai chính thức trên phạm vi rộng vào cuối năm 2026.