Sửa Luật An toàn thực phẩm: Quản theo nguy cơ, doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm đến cùng
Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) hướng tới chuyển mạnh sang quản lý dựa trên nguy cơ, tăng hậu kiểm và quản trị bằng dữ liệu. Doanh nghiệp có thể được giảm tiền kiểm ở những nhóm sản phẩm rủi ro thấp nhưng trách nhiệm đối với sản phẩm đưa ra thị trường sẽ tăng lên.
Chiều 24/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi).
Theo định hướng của dự thảo, thực phẩm sẽ được phân nhóm theo mức độ rủi ro để áp dụng biện pháp quản lý tương ứng. Sản phẩm nguy cơ cao được kiểm soát chặt hơn; nhóm nguy cơ thấp có thể giảm thủ tục và tăng hậu kiểm.
Việc chuyển sang quản lý theo nguy cơ có thể tạo thuận lợi cho những doanh nghiệp có sản phẩm rủi ro thấp và lịch sử tuân thủ tốt.
Tuy nhiên, giảm tiền kiểm không đồng nghĩa giảm trách nhiệm của doanh nghiệp.
Dự thảo tiếp tục quy định các hình thức đăng ký bản công bố, tự công bố và miễn đăng ký hoặc miễn tự công bố đối với những nhóm sản phẩm phù hợp; đồng thời tăng thanh tra, kiểm tra, lấy mẫu trên thị trường và kiểm tra hồ sơ sau công bố.
Tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu việc cải cách thủ tục không được làm giảm tiêu chuẩn an toàn. Hậu kiểm cần tập trung vào cơ sở sản xuất, mẫu sản phẩm đang lưu thông, lịch sử tuân thủ và khả năng truy xuất nguồn gốc.
Dự thảo cũng bổ sung các quy định nhằm xử lý những mô hình kinh doanh mới phát sinh trong thực tế, trong đó có thương mại điện tử và dịch vụ giao đồ ăn trực tuyến.
Cơ sở kinh doanh thực phẩm trên môi trường thương mại điện tử được định hướng phải công khai thông tin pháp lý của sản phẩm; nền tảng có trách nhiệm kiểm soát, xác thực thông tin theo quy định.
Đối với dịch vụ giao đồ ăn trực tuyến, dự thảo bổ sung điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm. Cơ sở kinh doanh phải công khai thông tin cần thiết phục vụ quản lý và truy xuất khi xảy ra sự cố.
Đây là thay đổi đáng chú ý khi chuỗi cung ứng thực phẩm ngày càng có sự tham gia của nhà hàng, bếp ăn, nền tảng số và người giao hàng. Việc phân định trách nhiệm giữa các chủ thể sẽ quyết định khả năng truy xuất và xử lý khi xảy ra sự cố.
Một trụ cột khác của dự thảo là xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về an toàn thực phẩm, tích hợp thông tin về cơ sở sản xuất, kinh doanh, vòng đời sản phẩm, kết quả thử nghiệm, ngộ độc thực phẩm, thanh tra và kiểm tra.
Dự án Luật dự kiến được trình Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 2 vào tháng 10/2026. Vì vậy, những nội dung trên hiện vẫn là đề xuất trong quá trình xây dựng luật, chưa phải nghĩa vụ mới đã có hiệu lực.