Tái cấu trúc chương trình khoa học, công nghệ: Tập trung nguồn lực cho công nghệ chiến lược

Ngày 8/10/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng ký Quyết định số 1951/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Tái cấu trúc các chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia giai đoạn 2026–2035”.

Theo Đề án, việc tái cấu trúc được thực hiện đối với các chương trình khoa học và công nghệ quốc gia còn hiệu lực, do Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ và bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan trung ương phê duyệt theo thẩm quyền.

Các chương trình được tổ chức lại thành 6 nhóm, bảo đảm tính liên thông từ nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng, phát triển công nghệ đến chuyển giao, đổi mới sáng tạo và thương mại hóa sản phẩm.

Khắc phục tình trạng phân tán nguồn lực

Một trong những mục tiêu quan trọng của Đề án là khắc phục tình trạng trùng lặp về mục tiêu, nội dung, sản phẩm và nguồn lực giữa các chương trình khoa học, công nghệ.

Thay vì tổ chức những nhiệm vụ nghiên cứu riêng lẻ, thiếu liên kết, hệ thống chương trình được định hướng theo chuỗi hoạt động, trong đó kết quả của giai đoạn nghiên cứu có thể tiếp tục được phát triển, ứng dụng vào thực tiễn.

Đề án xác định 6 nhóm chương trình, bao gồm phát triển tiềm lực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; nghiên cứu cơ bản; nghiên cứu ứng dụng và phát triển công nghệ; phát triển công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược; ứng dụng, chuyển giao công nghệ và đổi mới sáng tạo; cùng các chương trình khoa học, công nghệ phục vụ mục tiêu, nhiệm vụ đặc thù.

Ưu tiên làm chủ công nghệ lõi

Định hướng xuyên suốt của Đề án là tập trung nguồn lực phát triển công nghệ lõi, công nghệ chiến lược và các sản phẩm có khả năng tạo lợi thế cạnh tranh.

Cùng với hoạt động nghiên cứu và phát triển công nghệ, Đề án chú trọng xây dựng tiềm lực khoa học quốc gia, phát triển nhân lực trình độ cao, hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh, tổ chức nghiên cứu xuất sắc và nâng cấp hạ tầng nghiên cứu.

Các phòng thí nghiệm, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và hạ tầng nghiên cứu dùng chung được định hướng đầu tư, khai thác hiệu quả, phục vụ nhu cầu của các cơ sở nghiên cứu và hoạt động đổi mới sáng tạo.

Đối với nghiên cứu cơ bản, Đề án tiếp tục khẳng định vai trò tạo ra tri thức mới, cung cấp luận cứ khoa học phục vụ hoạch định chính sách và tạo nền tảng cho phát triển công nghệ trong tương lai.

Đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất, kinh doanh

Một điểm đáng chú ý là việc tái cấu trúc đặt hoạt động nghiên cứu trong mối liên hệ chặt chẽ với ứng dụng, chuyển giao công nghệ và thương mại hóa sản phẩm.

Định hướng này có ý nghĩa trực tiếp đối với doanh nghiệp, nhất là trong bối cảnh yêu cầu đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh ngày càng lớn.

Khi hoạt động nghiên cứu được kết nối tốt hơn với nhu cầu thị trường, doanh nghiệp có thêm cơ hội tiếp cận công nghệ mới, hợp tác với viện nghiên cứu, trường đại học và tham gia quá trình phát triển sản phẩm.

Việc phê duyệt Đề án giai đoạn 2026–2035 được kỳ vọng tạo chuyển biến trong tổ chức các chương trình khoa học, công nghệ quốc gia, góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo và hình thành năng lực tự chủ công nghệ, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.