Thu hút, trọng dụng nhân tài để phát triển các ngành kinh tế mũi nhọn

Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV tổ chức ngày 16/10, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà trình bày chuyên đề về Kết luận số 105-KL/TW ngày 15/10/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về thu hút và trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, phục vụ đất nước phát triển nhanh, bền vững.

Theo Phó Thủ tướng, đây là lần đầu tiên Trung ương ban hành một kết luận chuyên đề về công tác nhân tài, khẳng định vị trí, vai trò của nguồn lực này trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng tự chủ chiến lược của đất nước.

Đến năm 2030, thu hút khoảng 1.000 nhân tài quốc gia

Trình bày những nội dung trọng tâm của Kết luận số 105-KL/TW, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết, thời gian qua, công tác phát hiện, thu hút và trọng dụng nhân tài đã được Đảng, Nhà nước quan tâm thông qua nhiều chủ trương, chính sách về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Một số địa phương, doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp tư nhân đã chủ động xây dựng chính sách thu hút, sử dụng nhân lực có trình độ cao. Từ năm 2017 đến nay, khu vực công đã thu hút khoảng 1.500 sinh viên xuất sắc, nhà khoa học và người có tài năng.

Tuy nhiên, công tác nhân tài vẫn còn những hạn chế như cơ chế, chính sách thiếu đồng bộ; sự liên thông giữa khu vực công và khu vực tư, giữa trong nước và nước ngoài chưa hiệu quả; việc bố trí, sử dụng và phát huy năng lực của người tài chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Trước yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới, Kết luận số 105-KL/TW xác định việc thu hút, trọng dụng nhân tài phải gắn với các chương trình, dự án và nhiệm vụ chiến lược quốc gia, tập trung nguồn lực cho những ngành, lĩnh vực mũi nhọn.

Đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu hoàn thiện đồng bộ thể chế, cơ chế, chính sách về nhân tài; thu hút, trọng dụng khoảng 1.000 nhân tài quốc gia trong cả khu vực công và khu vực tư; vận hành đồng bộ hạ tầng số quốc gia về nhân tài và hình thành hệ sinh thái nhân tài mở, thông minh, hội nhập.

Cùng với đó, phấn đấu đưa Việt Nam vào nhóm ba nước dẫn đầu ASEAN về chỉ số năng lực cạnh tranh nhân tài.

Đến năm 2045, Việt Nam đặt mục tiêu chủ động bảo đảm nguồn nhân lực, nhân tài và thuộc nhóm 20 quốc gia dẫn đầu thế giới về chỉ số năng lực cạnh tranh nhân tài.

Doanh nghiệp là chủ thể quan trọng trong phát hiện, trọng dụng nhân tài

Một trong những nội dung trọng tâm của Kết luận số 105-KL/TW là đổi mới căn bản tư duy và phương thức quản trị nhân tài, chuyển từ quản lý theo tổ chức, biên chế sang quản trị và phát triển nhân tài, lấy sản phẩm, kết quả và giá trị cống hiến làm thước đo.

Theo đó, việc phát hiện, lựa chọn và sử dụng nhân tài phải căn cứ vào phẩm chất, năng lực nổi trội, tư duy sáng tạo, thành tích, sản phẩm và khả năng giải quyết những nhiệm vụ quan trọng, mới, khó, phức tạp.

Trên cơ sở nhiệm vụ cụ thể, cần lựa chọn đúng người, giao quyền hạn và nguồn lực tương xứng, đồng thời đánh giá bằng chất lượng sản phẩm, kết quả và giá trị thực tế mà nhân tài tạo ra.

Đáng chú ý, doanh nghiệp được xác định là một chủ thể quan trọng trong phát hiện, tiến cử, thu hút và trọng dụng nhân tài, tham gia vào hệ sinh thái nhân tài quốc gia.

Kết luận cũng đặt ra yêu cầu xây dựng hệ sinh thái nhân tài hiện đại, mở và hội nhập quốc tế, bảo đảm sự liên kết, lưu chuyển, chia sẻ nguồn nhân lực giữa khu vực công với khu vực tư, giữa trong nước với quốc tế.

Để thực hiện mục tiêu này, các cơ quan chức năng sẽ tập trung rà soát, hoàn thiện quy định của Đảng và pháp luật; xây dựng khung tiêu chí quốc gia về nhân tài, cập nhật danh mục ngành, lĩnh vực chiến lược cần ưu tiên thu hút.

Các chính sách về thu nhập, thuế, nhà ở, xuất nhập cảnh và phúc lợi xã hội đối với nhân tài cùng thân nhân cũng được xác định là những nội dung cần hoàn thiện đồng bộ.

Bên cạnh đó, Kết luận đề ra nhiệm vụ xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia, hệ thống chỉ số quốc gia, cổng thông tin và nền tảng số phục vụ quản trị nhân tài trong các cơ quan, đơn vị và cộng đồng doanh nghiệp.

Một nội dung quan trọng khác là tạo điều kiện để nhân tài khởi nghiệp, chuyển giao và thương mại hóa kết quả nghiên cứu; thúc đẩy hợp tác giữa cơ sở giáo dục, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và các đối tác quốc tế.

Trong phát triển nguồn nhân lực, Kết luận yêu cầu xây dựng cơ chế để người tài dẫn dắt, bồi dưỡng người tài, được lựa chọn cộng sự và phát triển đội ngũ kế cận.

Đồng thời, chú trọng xây dựng môi trường làm việc tôn trọng năng lực, khuyến khích sáng tạo, khắc phục tình trạng đố kỵ, cô lập, e ngại người giỏi, người tài.

Về hợp tác quốc tế, Kết luận định hướng thu hút người Việt Nam ở nước ngoài và chuyên gia quốc tế tham gia đào tạo, cố vấn, chủ trì hoặc đồng chủ trì các nhiệm vụ nghiên cứu chiến lược tại Việt Nam; gắn hợp tác nhân tài với nghiên cứu, chuyển giao và làm chủ công nghệ.

Đối với tổ chức thực hiện, Bộ Chính trị đã ban hành chương trình hành động gồm 30 nhiệm vụ, giao 14 cơ quan chủ trì. Thủ tướng Chính phủ yêu cầu khẩn trương xây dựng, ban hành kế hoạch triển khai Kết luận số 105-KL/TW và chương trình hành động của Bộ Chính trị.

Theo tinh thần Kết luận, công tác thu hút và trọng dụng nhân tài phải gắn với nhiệm vụ phát triển đất nước, lấy hiệu quả cống hiến làm căn cứ đánh giá, đồng thời phát huy vai trò của cơ quan nhà nước, cơ sở giáo dục, viện nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp trong phát triển nguồn lực nhân tài quốc gia.