Thúc đẩy thị trường hàng hóa phái sinh, hướng tới Trung tâm tài chính quốc tế
Thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh được xem là cấu phần quan trọng trong chiến lược xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam. Việt Nam đang hoàn thiện khung pháp lý, đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế để phát triển thị trường minh bạch, nâng cao vai trò định giá hàng hóa.
Ngày 5/3 tại Hà Nội, Đại sứ quán và Tổng Lãnh sự quán Vương quốc Anh tại Việt Nam phối hợp với Boston Consulting Group (BCG) tổ chức phiên bồi dưỡng nâng cao năng lực hợp tác Anh - Việt Nam nhằm thúc đẩy phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh tại Việt Nam.
Hướng tới xây dựng thị trường hàng hóa hiện đại, kết nối quốc tế
Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, Việt Nam đang định hướng xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế có khả năng kết nối khu vực và toàn cầu. Trong lộ trình này, thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh được xem là cấu phần quan trọng nhằm nâng cao tính minh bạch của thị trường, hỗ trợ doanh nghiệp quản trị rủi ro giá và thu hút dòng vốn đầu tư quốc tế.
Theo Thứ trưởng, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 330/2025/NĐ-CP về thành lập và hoạt động của Sở giao dịch hàng hóa trong Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam. Nghị định thiết lập khung pháp lý linh hoạt, tiệm cận thông lệ quốc tế, đồng thời quy định mô hình trung tâm thanh toán bù trừ độc lập nhằm tăng cường an toàn hệ thống và quản trị rủi ro.
Số liệu cho thấy thị trường giao dịch hàng hóa tại Việt Nam đang có bước phát triển tích cực. Năm 2025, tổng khối lượng giao dịch đạt khoảng 1,54 triệu hợp đồng, tăng hơn 34% so với năm trước, với tổng giá trị giao dịch ước trên 1,9 triệu tỷ đồng.
Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân, mức độ liên kết giữa giao dịch phái sinh và thị trường hàng hóa vật chất trong nước vẫn còn hạn chế. Trong thời gian tới, Việt Nam sẽ từng bước thí điểm giao dịch hàng hóa vật chất qua Sở đối với một số mặt hàng chủ lực, qua đó hình thành giá tham chiếu trong nước và nâng cao vai trò định giá của Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế và tăng cường hợp tác Anh - Việt Nam
Hội thảo gồm 4 phiên chuyên đề tập trung vào các nội dung trọng tâm: Cấu trúc thị trường, mô hình sở giao dịch, cơ chế vận hành trung tâm thanh toán bù trừ, khung pháp lý và danh mục sản phẩm giao dịch phù hợp với điều kiện của Việt Nam.
Các chuyên gia cũng chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về quản lý rủi ro, giám sát thị trường và giải pháp nâng cao thanh khoản, trong đó nhấn mạnh vai trò của việc thu hút nhà đầu tư và thành viên giao dịch quốc tế để xây dựng uy tín cho thị trường.
Trong khuôn khổ chương trình Growth Gateway, Chính phủ Anh cùng Bộ Công Thương Việt Nam và BCG đã triển khai nhiều hoạt động nghiên cứu, đào tạo chuyên môn và kết nối với các sở giao dịch, trung tâm thanh toán bù trừ và nhà cung cấp công nghệ hàng đầu của Anh.
Vương quốc Anh hiện sở hữu nhiều định chế tài chính uy tín như London Metal Exchange (LME), ICE Futures Europe và GMEX Group với mô hình quản trị và hệ thống thanh toán bù trừ được xem là chuẩn mực toàn cầu. Phía Anh cho biết sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm để hỗ trợ Việt Nam xây dựng khuôn khổ thị trường phù hợp với thông lệ quốc tế.
Theo định hướng phát triển, từ năm 2026 Việt Nam dự kiến thí điểm giao dịch hàng hóa vật chất đối với một số mặt hàng nông sản chủ lực, kết hợp các loại hợp đồng giao ngay, kỳ hạn và hợp đồng phái sinh, qua đó hình thành hệ sinh thái thị trường kết nối sản xuất, xuất khẩu, logistics, tài chính và nhà đầu tư.
Phát biểu tại sự kiện, Đại sứ Vương quốc Anh tại Việt Nam Iain Frew đánh giá cao nỗ lực của Bộ Công Thương Việt Nam trong thúc đẩy cải cách thể chế và nghiên cứu tiêu chuẩn quốc tế nhằm phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh.
Ông bày tỏ tin tưởng Việt Nam có nhiều tiềm năng trở thành một trung tâm giao dịch hàng hóa và phái sinh hấp dẫn của khu vực, đồng thời khẳng định phía Anh sẵn sàng tiếp tục đồng hành trong quá trình xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế và phát triển thị trường hàng hóa hiện đại, minh bạch.