Thương mại Việt Nam - Lào tăng tốc, mở đường chinh phục mốc 5 tỷ USD

Năm 2025 ghi dấu bước bứt phá rõ nét trong quan hệ kinh tế giữa Việt Nam và Lào khi kim ngạch thương mại song phương đạt 2,98 tỷ USD, tăng trưởng 32,7% so với năm 2024. Con số này không chỉ phản ánh sự phục hồi mạnh mẽ của dòng chảy hàng hóa, mà còn cho thấy dư địa hợp tác giữa hai nền kinh tế láng giềng vẫn còn rất lớn.

Theo Tham tán Thương mại Việt Nam tại Lào - bà Trần Thị Tú Anh, quan hệ thương mại hai nước được xây dựng trên nền tảng hữu nghị đặc biệt, gắn bó bền chặt suốt hơn 60 năm giữa hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước. Bên cạnh yếu tố lịch sử - chính trị, lợi thế địa lý với đường biên giới dài hơn 2.337km đi qua 9 tỉnh của Việt Nam và 10 tỉnh của Lào đang tạo không gian kết nối tự nhiên cho thương mại, đầu tư và logistics, nhất là trên Hành lang kinh tế Đông - Tây.

Động lực tăng trưởng quan trọng của thương mại song phương đến từ các khung khổ pháp lý được hoàn thiện trong những năm gần đây, tiêu biểu như Hiệp định Thương mại song phương (sửa đổi năm 2024), Hiệp định Thương mại biên giới (2015) và Hiệp định mua bán than, điện ký năm 2025. Những hiệp định này đã tháo gỡ nhiều rào cản, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp hai nước mở rộng trao đổi hàng hóa, nhất là tại khu vực biên giới.

Nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Công Thương hai nước thông qua các hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối doanh nghiệp và hội chợ chuyên ngành, Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn thứ 3 của Lào. Năm 2024, kim ngạch thương mại lần đầu vượt mốc 2 tỷ USD, đạt 2,2 tỷ USD; sang năm 2025 tiếp tục lập đỉnh mới với gần 3 tỷ USD.

Cơ cấu xuất khẩu của Việt Nam sang Lào ghi nhận tăng trưởng đồng đều ở nhiều nhóm hàng. Nổi bật là sản phẩm hóa chất đạt hơn 353 triệu USD, tăng trên 112%; máy móc, thiết bị và phụ tùng đạt gần 141 triệu USD, tăng hơn 132%. Các mặt hàng đầu vào sản xuất như sắt thép, thức ăn chăn nuôi, phân bón, sản phẩm nhựa, giấy, dây điện - dây cáp điện, clanhke và xi măng đều tăng trưởng hai con số, cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của Việt Nam trong việc cung ứng vật tư, nguyên liệu cho thị trường Lào.

Ở chiều ngược lại, Việt Nam nhập khẩu từ Lào chủ yếu là than đá, phân bón và hàng rau quả, trong đó nhóm nông sản ghi nhận mức tăng trưởng đột biến, phản ánh sự bổ trợ ngày càng rõ giữa hai nền kinh tế.

Bước sang giai đoạn 2026-2030, hai nước đã thống nhất trong Tuyên bố chung tháng 12/2025 mục tiêu đưa hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư trở thành “trụ cột gắn kết chiến lược” mới. Thương mại tiếp tục được xác định là lĩnh vực then chốt, đóng vai trò dẫn dắt các dòng vốn đầu tư và liên kết sản xuất.

Để hiện thực hóa mục tiêu kim ngạch 5 tỷ USD, ngoài sự vào cuộc đồng bộ của các bộ, ngành và địa phương, cộng đồng doanh nghiệp hai nước được kỳ vọng sẽ đóng vai trò trung tâm. Các dự án hợp tác quy mô lớn trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện gió xuất khẩu sang Việt Nam, đang mở ra động lực tăng trưởng mới, bổ sung chiều sâu cho quan hệ thương mại song phương.

Với nền tảng pháp lý ngày càng hoàn thiện, hạ tầng kết nối được cải thiện và quyết tâm chính trị cao từ cả hai phía, thương mại Việt Nam - Lào được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát triển theo hướng thực chất, bền vững, không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần xây dựng tuyến biên giới hòa bình, hữu nghị và hợp tác lâu dài giữa hai quốc gia láng giềng.