Tin giả trên mạng xã hội và quyền bảo vệ uy tín của doanh nghiệp

Khi thông tin chưa kiểm chứng lan truyền trên mạng xã hội

Ngày 8/10, Công an TP. Hồ Chí Minh thông tin về việc tiếp nhận đơn của Công ty Cổ phần Tập đoàn Đầu tư Địa ốc No Va (Novaland), tố giác một số tài khoản trên Facebook, Threads, TikTok và các hội, nhóm Zalo, Viber, Telegram đăng tải, lan truyền thông tin liên quan đến tình hình tài chính, khả năng thanh toán của doanh nghiệp.

Sau khi tiếp nhận đơn, Phòng Cảnh sát hình sự, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP. Hồ Chí Minh đã xác minh các tài khoản, cá nhân liên quan, đồng thời thu thập tài liệu, dữ liệu điện tử để làm rõ nguồn gốc, nội dung và mục đích đăng tải.

Ngày 7/10, cơ quan công an làm việc với một cá nhân liên quan. Theo thông tin từ Công an TP. Hồ Chí Minh, người này bước đầu thừa nhận đã sử dụng tài khoản Facebook cá nhân đăng tải nhiều thông tin sai sự thật về hoạt động của Novaland nhằm thu hút sự chú ý, tăng lượt thích, lượt xem và tương tác.

Một số bài viết thu hút nhiều lượt bình luận, chia sẻ, làm gia tăng mức độ lan truyền của những thông tin chưa được kiểm chứng. Cơ quan công an đang tiếp tục xác minh các tài khoản khác, củng cố chứng cứ để xem xét xử lý theo quy định pháp luật.

Trước đó, ngày 6/10, Novaland đã phát thông cáo bác bỏ những thông tin lan truyền trên mạng xã hội cho rằng doanh nghiệp phá sản hoặc mất khả năng hoạt động. Doanh nghiệp cho biết các nội dung này không phản ánh chính xác tình trạng pháp lý và hoạt động thực tế, có thể ảnh hưởng đến quyền lợi của khách hàng, đối tác, nhà đầu tư và người lao động.

Vụ việc đặt ra vấn đề về trách nhiệm của người sử dụng mạng xã hội khi đăng tải, chia sẻ thông tin liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp, đặc biệt là những nội dung có thể tác động trực tiếp đến uy tín và quan hệ kinh doanh.

Quyền bảo vệ uy tín doanh nghiệp được pháp luật bảo đảm

Theo Điều 34 Bộ luật Dân sự năm 2015, danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân được pháp luật bảo vệ. Đối với pháp nhân, khoản 1 Điều 84 Bộ luật này quy định tên gọi của pháp nhân được pháp luật công nhận và bảo vệ; đồng thời, các quy định về quyền dân sự, trách nhiệm bồi thường thiệt hại và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp là cơ sở để pháp nhân yêu cầu xử lý hành vi xâm phạm.

Đáng chú ý, Điều 584 Bộ luật Dân sự quy định người có hành vi xâm phạm tài sản, quyền và lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Như vậy, khi cho rằng thông tin sai sự thật gây thiệt hại, doanh nghiệp có quyền sử dụng các biện pháp pháp lý phù hợp để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Tuy nhiên, việc yêu cầu bồi thường phải căn cứ hành vi vi phạm, thiệt hại thực tế và các điều kiện phát sinh trách nhiệm theo quy định.

Ở góc độ xử phạt hành chính, Nghị định số 174/2026/NĐ-CP quy định các chế tài đối với hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, vu khống hoặc xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức.

Tùy hành vi, tính chất và mức độ vi phạm, người thực hiện có thể bị xử phạt hành chính và áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định. Trường hợp có dấu hiệu tội phạm, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét trách nhiệm hình sự trên cơ sở các yếu tố cấu thành tội phạm tương ứng.

Doanh nghiệp cần chủ động bảo vệ uy tín trên môi trường số

Trong môi trường thông tin số, tốc độ lan truyền của một bài đăng có thể nhanh hơn quá trình kiểm chứng và phản hồi. Những thông tin liên quan đến khả năng thanh toán, nghĩa vụ tài chính hoặc tình trạng pháp lý của doanh nghiệp càng đòi hỏi sự thận trọng khi tiếp nhận và chia sẻ.

Theo khuyến cáo của Công an TP. Hồ Chí Minh, khi phát hiện thông tin có dấu hiệu sai sự thật, xuyên tạc, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp, doanh nghiệp cần chủ động lưu giữ đường dẫn, hình ảnh, bài viết, dữ liệu điện tử và các tài liệu liên quan để cung cấp cho cơ quan chức năng.

Bên cạnh việc sử dụng các biện pháp pháp lý, doanh nghiệp cũng cần chú trọng công bố thông tin chính xác, kịp thời và nhất quán. Đối với doanh nghiệp niêm yết, việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ công bố thông tin theo pháp luật chứng khoán còn có ý nghĩa quan trọng trong bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của cổ đông và nhà đầu tư.

Việc minh bạch thông tin giúp thị trường có cơ sở đối chiếu, hạn chế khoảng trống thông tin dễ dẫn đến suy đoán hoặc lan truyền những nhận định thiếu căn cứ.

Từ vụ việc liên quan đến Novaland có thể thấy, bảo vệ uy tín doanh nghiệp trên không gian mạng không chỉ là xử lý những thông tin sai sự thật sau khi phát sinh, mà còn đòi hỏi cơ chế phòng ngừa, minh bạch thông tin và chủ động lưu giữ chứng cứ.

Một môi trường kinh doanh lành mạnh cần bảo đảm đồng thời quyền tự do tiếp cận, phản ánh thông tin có căn cứ và quyền được pháp luật bảo vệ của doanh nghiệp trước những hành vi đưa tin sai sự thật, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp.