Tổng Giám đốc Mebi Farm: “Chuyển đổi xanh là khoản đầu tư dài hạn”

Tại trang trại công nghệ cao rộng hơn 70 ha ở Lâm Đồng, Mebi Farm đang triển khai mô hình kinh tế tuần hoàn, trong đó chất thải chăn nuôi được thu gom, xử lý để sản xuất phân bón hữu cơ; nước sau xử lý được tái sử dụng; điện mặt trời và công nghệ IoT được ứng dụng nhằm tiết kiệm tài nguyên, giảm tác động đến môi trường.

Những nỗ lực này vừa giúp Mebi Farm được vinh danh tại Diễn đàn Năng lượng và Môi trường thế giới năm 2026.

Trao đổi với phóng viên (PV), bà Lâm Thúy Ái - Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH Sản xuất - Thương mại Mebipha, Tổng Giám đốc Mebi Farm - cho rằng tương lai của nông nghiệp không chỉ được quyết định bởi sản lượng mà còn phụ thuộc vào cách doanh nghiệp tạo ra sản phẩm.

“Tiêu chuẩn xanh” là tấm vé thông hành vào thị trường quốc tế

PV: Mebi Farm vừa được vinh danh là doanh nghiệp tiêu biểu trong lĩnh vực năng lượng và môi trường xanh. Danh hiệu này có ý nghĩa như thế nào đối với doanh nghiệp, thưa bà?

Bà Lâm Thúy Ái: Với Mebi Farm, danh hiệu không phải đích đến cuối cùng mà là dấu mốc ghi nhận hành trình phát triển bền vững mà doanh nghiệp đã theo đuổi từ những ngày đầu thành lập.

Chuyển đổi xanh được bắt đầu từ những thay đổi cụ thể trong hoạt động hằng ngày. Chẳng hạn, mặc dù bao bì giấy có chi phí cao hơn hộp nhựa, Mebi Farm vẫn lựa chọn hộp giấy và yêu cầu nhà cung cấp không cán màng nhựa trên bề mặt. Điều này buộc cả doanh nghiệp và đối tác phải thay đổi quy trình kỹ thuật để đáp ứng yêu cầu về môi trường.

Trong khâu vận chuyển, chúng tôi ưu tiên lựa chọn đối tác sử dụng xe điện. Tại văn phòng, nhân viên được cấp ly sứ để hạn chế đồ nhựa dùng một lần.

Với những hạng mục đầu tư lớn hơn như thay thế máy móc cũ, lắp đặt điện mặt trời hoặc xây dựng hệ thống xử lý chất thải, doanh nghiệp phải bỏ ra nguồn vốn đáng kể. Tuy nhiên, đây là những khoản đầu tư có thể mang lại hiệu quả lâu dài, đồng thời tạo điều kiện để sản phẩm tiếp cận các thị trường có yêu cầu cao về môi trường và phát triển bền vững.

PV: Theo bà, xu hướng kinh tế xanh đang đặt ra những yêu cầu gì đối với doanh nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp và thực phẩm?

Bà Lâm Thúy Ái: Các tiêu chuẩn về môi trường, phát thải carbon và phát triển bền vững đang ngày càng trở thành yêu cầu quan trọng đối với doanh nghiệp muốn tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đối với ngành nông nghiệp và thực phẩm, chuyển đổi xanh không chỉ là giảm phát thải. Doanh nghiệp còn phải xây dựng được một hệ thống sản xuất minh bạch, an toàn và có trách nhiệm với môi trường, cộng đồng cũng như người tiêu dùng.

Trải qua hơn hai thập kỷ phát triển, Mebipha cùng các đơn vị thành viên của Mebi Group từng bước hình thành hệ sinh thái sản xuất theo hướng khép kín. Các khâu từ nghiên cứu, sản xuất, chăn nuôi, cung ứng thực phẩm đến truy xuất nguồn gốc được kết nối nhằm tạo ra sản phẩm an toàn, chất lượng và giảm tác động tiêu cực đến môi trường.

Giải mã chu trình "Không rác thải" tại thủ phủ Lâm Đồng

PV: Mebi Farm đang vận hành trang trại công nghệ cao rộng hơn 70 ha tại Lâm Đồng theo mô hình kinh tế tuần hoàn. Chu trình này được tổ chức như thế nào, thưa bà?

Bà Lâm Thúy Ái: Tại trang trại Lâm Đồng, chúng tôi xây dựng chu trình khép kín theo nguyên tắc biến chất thải của khâu này thành đầu vào cho khâu khác.

Chất thải rắn và nước thải phát sinh trong quá trình chăn nuôi được thu gom, đưa vào hệ thống xử lý. Phần chất thải rắn được ủ sinh học để tạo thành phân bón hữu cơ, phục vụ các vùng trồng trọt liên kết.

Nước thải sau khi xử lý đạt yêu cầu được tái sử dụng cho những mục đích phù hợp trong phạm vi trang trại. Việc tái sử dụng nguồn nước vừa giúp tiết kiệm tài nguyên, vừa hạn chế nguy cơ nước thải chưa được xử lý phát tán ra môi trường.

Mô hình này không chỉ giải quyết bài toán chất thải trong chăn nuôi mà còn tạo ra nguồn nguyên liệu có giá trị, góp phần giảm chi phí đầu vào cho hoạt động sản xuất nông nghiệp.

PV: Việc ứng dụng năng lượng tái tạo và công nghệ quản trị thông minh đã giúp doanh nghiệp sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn ra sao, thưa bà?

Bà Lâm Thúy Ái: Mebi Farm đã lắp đặt hệ thống điện mặt trời áp mái tại một số khu vực nhà xưởng, qua đó chủ động một phần nguồn điện phục vụ sản xuất, giảm phụ thuộc vào điện lưới và từng bước giảm dấu chân carbon.

Trang trại cũng ứng dụng hệ thống IoT để theo dõi và tự động điều chỉnh lượng nước, thức ăn, nhiệt độ, độ ẩm cùng các thông số môi trường theo nhu cầu thực tế của đàn gà.

Dữ liệu được cập nhật liên tục giúp bộ phận vận hành phát hiện sớm những bất thường, hạn chế lãng phí thức ăn, nước và điện năng. Đây là một trong những yếu tố quan trọng để nâng cao năng suất nhưng vẫn kiểm soát được mức tiêu thụ tài nguyên.

Đầu tư xanh không chỉ là một khoản chi phí

PV: Công nghệ tuần hoàn thường đòi hỏi chi phí đầu tư ban đầu lớn. Vậy Mebi Farm cân đối như thế nào giữa hiệu quả kinh tế và trách nhiệm môi trường, thưa bà?

Bà Lâm Thúy Ái: Đầu tư cho chuyển đổi xanh cần nguồn vốn lớn, đặc biệt ở giai đoạn đầu. Tuy nhiên, nếu nhìn trong dài hạn, kinh tế tuần hoàn có thể giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí vận hành và hạn chế nhiều rủi ro.

Việc sử dụng một phần năng lượng tái tạo, tái sử dụng nước và chuyển hóa chất thải thành phân bón hữu cơ giúp giảm nhu cầu mua năng lượng, nước và nguyên liệu từ bên ngoài.

Chúng tôi không coi ESG là một khoản chi phí làm giảm lợi nhuận, mà xem đây là phương thức quản trị rủi ro và tạo ra giá trị dài hạn cho doanh nghiệp.

Về môi trường, mô hình tuần hoàn giúp sử dụng hiệu quả nguyên liệu, giảm lượng chất thải cần xử lý và hạn chế nguy cơ vi phạm các quy định về bảo vệ môi trường.

Về xã hội, môi trường sản xuất được kiểm soát tốt hơn sẽ góp phần bảo vệ sức khỏe người lao động và hạn chế ảnh hưởng đến cộng đồng dân cư xung quanh. Sản phẩm được sản xuất theo quy trình minh bạch, có trách nhiệm cũng phù hợp hơn với xu hướng tiêu dùng xanh.

Về quản trị, việc tích hợp các tiêu chí ESG vào hoạt động cốt lõi giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc, minh bạch chuỗi cung ứng từ trang trại đến người tiêu dùng. Đây cũng là cơ sở để doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật tại những thị trường có yêu cầu cao và tăng cơ hội tiếp cận nguồn vốn xanh.

Như vậy, khoản đầu tư ban đầu có thể được bù đắp dần thông qua việc giảm chi phí vận hành, nâng cao giá trị sản phẩm, kiểm soát rủi ro và củng cố uy tín thương hiệu.

Chuyển đổi xanh phải bắt đầu từ người lãnh đạo

PV: Xin bà cho biết, Mebi Farm xác định chiến lược phát triển dài hạn như thế nào trong mối tương quan với mục tiêu phát thải ròng bằng “0” của Việt Nam?

Bà Lâm Thúy Ái: Chúng tôi đang chuyển từ tư duy tăng trưởng chủ yếu dựa trên quy mô sản lượng sang tăng trưởng dựa trên chất lượng, hiệu quả sử dụng tài nguyên và khả năng thích ứng của hệ sinh thái.

Mebi Farm hướng tới sự cân bằng giữa hiệu quả tài chính, trách nhiệm xã hội và bảo vệ môi trường. Chuyển đổi xanh không phải một chương trình mang tính thời điểm hay một hoạt động trách nhiệm xã hội riêng lẻ, mà là một phần trong chiến lược phát triển dài hạn của doanh nghiệp.

Các giải pháp như sử dụng năng lượng tái tạo, tuần hoàn nguồn nước, xử lý chất thải, tối ưu thức ăn chăn nuôi và ứng dụng công nghệ quản trị cần được lượng hóa bằng những chỉ tiêu cụ thể. Chỉ khi đo lường được mức tiêu thụ tài nguyên và lượng phát thải, doanh nghiệp mới có thể xây dựng lộ trình giảm phát thải phù hợp.

Tuy nhiên, cốt lõi của chuyển đổi xanh không chỉ nằm ở máy móc hay công nghệ mà trước hết nằm ở nhận thức của con người, đặc biệt là người lãnh đạo. Khi người đứng đầu xác định phát triển bền vững là định hướng lâu dài, tư duy này mới có thể được triển khai đồng bộ trong toàn bộ doanh nghiệp.

PV: Thưa bà, định hướng phát triển xanh đã được thể hiện như thế nào trong các sản phẩm của Mebi Farm?

Bà Lâm Thúy Ái: Một trong những sản phẩm Mebi Farm đang phát triển là trứng gà hồng Pinky Egg. Theo quy trình của doanh nghiệp, đàn gà được nuôi bằng khẩu phần không chứa đạm động vật, không sử dụng hormone tăng trưởng và được chăm sóc trong hệ thống chuồng kín.

Trứng sau khi thu hoạch được khử khuẩn bằng tia UV, phân loại và kiểm nghiệm định kỳ trước khi đưa ra thị trường.

Chúng tôi tin rằng tương lai của ngành nông nghiệp không chỉ được quyết định bởi sản lượng mà còn bởi cách doanh nghiệp tạo ra sản phẩm. Một trang trại hiện đại cần bảo đảm sự hài hòa giữa hiệu quả kinh tế, trách nhiệm với môi trường và sức khỏe cộng đồng.

Vì vậy, chuyển đổi xanh tại Mebi Farm không phải một dự án ngắn hạn mà là định hướng xuyên suốt, góp phần cùng cộng đồng doanh nghiệp thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng “0” của Việt Nam vào năm 2050.

PV: Trân trọng cảm ơn bà!