Trung tâm Tài chính quốc tế: Hoàn thiện thể chế nhanh nhưng cần sớm tạo giá trị cho nền kinh tế

Ngày 6/3, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình chủ trì cuộc họp với các bộ, ngành Trung ương cùng TP.HCM và Đà Nẵng về chiến lược phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam và chương trình hoạt động của Hội đồng điều hành.

Khẩn trương thiết lập nền tảng pháp lý

Sau khi Quốc hội ban hành Nghị quyết số 222/2025/QH15 về Trung tâm Tài chính quốc tế, Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ nhằm hoàn thiện khung pháp lý cho mô hình này.

Đến nay, 8 nghị định hướng dẫn đã được ban hành để bảo đảm cơ sở pháp lý cho hoạt động của Trung tâm. Đồng thời, Chính phủ cũng thành lập Hội đồng điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam, tổ chức các hội nghị công bố thành lập và ra mắt Trung tâm tại TP.HCM và Đà Nẵng.

Song song với đó, các cơ quan chức năng đang tiếp tục hoàn thiện nhiều văn bản quan trọng như quy chế hoạt động của Trung tâm Tài chính quốc tế, chiến lược phát triển tổng thể và chiến lược riêng cho từng địa phương. Hệ thống công nghệ thông tin phục vụ quản lý, điều hành cũng đang được xây dựng.

Định vị vai trò của TP.HCM và Đà Nẵng

Theo dự thảo chiến lược phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045, mục tiêu tổng thể là xây dựng Trung tâm trở thành động lực quan trọng trong huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực tài chính trong nước và quốc tế.

Trong mô hình này, TP.HCM được định hướng phát triển thành Trung tâm tài chính quốc tế với hệ sinh thái tài chính toàn diện, tập trung vào thị trường vốn, thị trường hàng hóa và các dịch vụ tài chính chuyên sâu như quản lý tài sản, fintech, tài chính xanh và tài chính số.

Trong khi đó, Đà Nẵng được định vị là Trung tâm tài chính đổi mới sáng tạo, tập trung vào công nghệ tài chính với các lĩnh vực như tài sản số, thanh toán số, nền tảng giao dịch chuyên biệt, tài chính thương mại, tài trợ chuỗi cung ứng và tài chính bền vững.

Việc phân vai này nhằm phát huy lợi thế của từng địa phương, tránh cạnh tranh chồng lấn và tạo sự bổ trợ lẫn nhau trong hệ sinh thái tài chính quốc gia.

Cơ chế vượt trội để cạnh tranh quốc tế

Một trong những nội dung trọng tâm của chiến lược là xây dựng khung thể chế đặc thù cho Trung tâm Tài chính quốc tế, với mức độ mở và linh hoạt cao hơn so với hệ thống pháp luật hiện hành.

Theo đó, Việt Nam sẽ cho phép áp dụng cơ chế pháp lý riêng đối với Trung tâm, mở rộng không gian cho các sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh tài chính mới. Các lĩnh vực như fintech, tài sản số, tài chính xanh sẽ được triển khai theo cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox).

Bên cạnh đó, cơ chế giải quyết tranh chấp theo thông lệ quốc tế cũng sẽ được xây dựng, bao gồm tòa án chuyên biệt hoặc trọng tài thương mại, nhằm bảo đảm khả năng công nhận và thi hành phán quyết, tăng mức độ an tâm cho nhà đầu tư.

Các chuẩn mực quốc tế về phòng chống rửa tiền, chống tài trợ khủng bố, minh bạch thông tin chủ sở hữu hưởng lợi và an toàn tài chính cũng sẽ được áp dụng để bảo đảm an ninh tài chính – tiền tệ quốc gia.

Cần sớm tạo hoạt động kinh tế cụ thể

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình ghi nhận nỗ lực của Bộ Tài chính, các bộ ngành và hai địa phương khi trong thời gian ngắn đã hoàn thành khối lượng công việc lớn.

Tuy nhiên, lãnh đạo Chính phủ cũng nhấn mạnh mong muốn của Tổng Bí thư và Thủ tướng Chính phủ là Trung tâm Tài chính quốc tế phải sớm có những hoạt động cụ thể đóng góp trực tiếp cho nền kinh tế.

Theo Phó Thủ tướng, đến nay các công việc chủ yếu vẫn tập trung vào việc hình thành tổ chức và hoàn thiện cơ chế chính sách, trong khi các hoạt động tài chính thực chất vẫn chưa thật sự rõ nét.

Do đó, bên cạnh việc tiếp tục hoàn thiện thể chế và phát triển nguồn nhân lực, các cơ quan liên quan cần đẩy mạnh triển khai các hoạt động thực tế của Trung tâm.

Phó Thủ tướng cũng đề nghị TP.HCM và Đà Nẵng mỗi tháng cần có ít nhất một sự kiện hoặc hoạt động cụ thể được công bố tới công chúng, như ra mắt sàn giao dịch, triển khai dịch vụ tài chính mới hoặc các nền tảng phục vụ phát triển kinh tế – xã hội.

Song song với đó, các bộ, ngành tiếp tục hoàn thiện các cơ chế đặc thù, xây dựng cơ quan giải quyết tranh chấp, hệ thống giám sát và hạ tầng công nghệ thông tin, nhằm bảo đảm Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam có thể vận hành hiệu quả và cạnh tranh trong khu vực.