VCCI khuyến nghị doanh nghiệp chuẩn hóa quản trị tài sản trí tuệ

Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa thông tin tới cộng đồng doanh nghiệp về việc Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) công bố Báo cáo Đặc biệt 301 năm 2026. Trong báo cáo này, USTR đưa Việt Nam vào nhóm “Quốc gia nước ngoài ưu tiên” liên quan đến một số vấn đề về thực thi quyền sở hữu trí tuệ.

Theo VCCI, nội dung báo cáo của USTR đề cập đến một số lĩnh vực cần tiếp tục được quan tâm, gồm thực thi bản quyền trong môi trường số, kiểm soát hàng hóa vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, cơ chế thực thi tại biên giới, việc sử dụng phần mềm có bản quyền trong doanh nghiệp và vấn đề tín hiệu truyền hình. Đây là những nội dung có liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, thương mại điện tử và xuất khẩu của doanh nghiệp.

Diễn biến này cho thấy yêu cầu ngày càng cao của các thị trường xuất khẩu đối với việc tuân thủ quyền sở hữu trí tuệ, minh bạch nguồn gốc hàng hóa và quản trị tài sản trí tuệ trong doanh nghiệp.

Thời gian qua, Việt Nam đã có nhiều nỗ lực hoàn thiện chính sách, pháp luật về sở hữu trí tuệ, trong đó có việc sửa đổi Luật Sở hữu trí tuệ và tăng cường xử lý các hành vi vi phạm. Tuy nhiên, trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, cộng đồng doanh nghiệp vẫn cần tiếp tục chủ động nâng cao năng lực tuân thủ để đáp ứng tốt hơn các yêu cầu từ thị trường quốc tế.

VCCI khuyến nghị doanh nghiệp rà soát hiện trạng tuân thủ quyền sở hữu trí tuệ trong nội bộ tổ chức. Trước hết, doanh nghiệp cần kiểm tra tính hợp pháp của phần mềm, nhãn hiệu, bao bì, dữ liệu, tài liệu kỹ thuật và các tài sản trí tuệ đang sử dụng trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Cùng với đó, các hồ sơ chứng minh quyền sở hữu, quyền sử dụng hợp pháp đối với tài sản trí tuệ cần được cập nhật, lưu trữ đầy đủ để phục vụ công tác quản trị và xử lý khi phát sinh yêu cầu liên quan.

Đối với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nền tảng số, thương mại điện tử, VCCI lưu ý cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế kiểm duyệt, tiếp nhận phản ánh và xử lý các nội dung, gian hàng, sản phẩm có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Việc tăng cường kiểm soát trên môi trường số không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ quy định pháp luật, mà còn góp phần bảo vệ uy tín nền tảng và quyền lợi của người tiêu dùng.

Đối với các doanh nghiệp xuất khẩu, đặc biệt là doanh nghiệp có giao dịch với thị trường Hoa Kỳ, việc chuẩn hóa hồ sơ, số hóa dữ liệu và nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc trong chuỗi cung ứng là yêu cầu cần được chú trọng. Đây cũng là nền tảng giúp doanh nghiệp nâng cao tính minh bạch, đáp ứng tốt hơn yêu cầu của đối tác và hạn chế các vướng mắc phát sinh trong quá trình thương mại quốc tế.

VCCI cho biết sẽ tiếp tục theo dõi tình hình, phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước, hiệp hội ngành hàng và cộng đồng doanh nghiệp để cung cấp thông tin, khuyến nghị phù hợp. Trường hợp phát sinh yêu cầu trao đổi, cung cấp thông tin từ phía liên quan, VCCI sẽ hỗ trợ doanh nghiệp tổng hợp dữ liệu thực tiễn, phản ánh đầy đủ tình hình tuân thủ và bảo vệ lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp Việt Nam trong hoạt động thương mại quốc tế.