Vì sao dầu vẫn chưa vượt 100 USD/thùng?

Giá dầu thế giới đang tiến sát ngưỡng 100 USD/thùng trong bối cảnh những lo ngại về nguồn cung tại Trung Đông gia tăng.

Trong phiên 8/9, Brent có thời điểm đạt 99,46 USD/thùng, mức cao nhất kể từ ngày 24/7, trước khi hạ nhiệt. Reuters ghi nhận giá Brent sau đó chốt phiên quanh 97,92 USD/thùng.

Đến sáng 9/9, dữ liệu trên Investing.com cho thấy Brent Oil Futures tiếp tục trở lại vùng 99 USD/thùng. Tại thời điểm ảnh được ghi nhận, giá ở 99,23 USD/thùng, tăng 2,30%.

Việc Brent liên tục tiến sát nhưng chưa vượt 100 USD đặt ra một câu hỏi: Khi nguồn cung từ Trung Đông đã bị ảnh hưởng đáng kể, điều gì vẫn đang giữ giá dầu dưới ngưỡng này?

Hormuz chưa bị khóa, dầu vẫn tìm được đường ra thị trường

Một trong những nguyên nhân quan trọng nhất là dòng dầu qua eo biển Hormuz chưa bị gián đoạn hoàn toàn.

Theo Reuters, xuất khẩu dầu của các nhà sản xuất Trung Đông đã giảm đáng kể so với trước khi xung đột leo thang. Tuy nhiên, một lượng lớn dầu vẫn tiếp tục được vận chuyển qua Hormuz, khiến thị trường chưa rơi vào tình trạng thiếu hụt nguồn cung tuyệt đối.

Các nước sản xuất vùng Vịnh cũng đang tăng sử dụng những tuyến xuất khẩu thay thế, cảng ngoài Hormuz và hoạt động trung chuyển dầu nhằm duy trì dòng hàng ra thị trường.

Iraq, Saudi Arabia và các nhà xuất khẩu khác đều có những phương án điều chuyển dòng dầu. Khả năng thích ứng này đang hoạt động như một “van giảm áp”, hạn chế mức độ thiếu hụt mà thị trường thực sự phải đối mặt.

Reuters dẫn Claudio Galimberti, Kinh tế trưởng của Rystad Energy, cho rằng với lượng dầu hiện vẫn lưu thông, mức giá Brent quanh 95 USD/thùng có thể được xem là phù hợp với trạng thái cung - cầu hiện tại.

Điều đó giúp lý giải vì sao ngay cả khi rủi ro địa chính trị tăng mạnh, Brent chưa lập tức bứt xa qua 100 USD.

Nguồn cung ngoài OPEC và Trung Quốc tạo thêm “đệm”

Một lực cân bằng khác đến từ nguồn cung ngoài OPEC. Theo Reuters, sản lượng tăng tại Mỹ, Canada và Guyana đang bổ sung khoảng 1,4 triệu thùng dầu mỗi ngày cho thị trường. Con số này chưa đủ bù toàn bộ phần thiếu hụt từ Trung Đông nhưng giúp người mua có thêm nguồn thay thế.

Phía cầu cũng đóng vai trò đáng kể.Trung Quốc, quốc gia nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới, đang nắm lượng dự trữ rất lớn. Reuters dẫn ước tính của Kpler cho thấy kho dự trữ dầu của Trung Quốc khoảng 1,17 tỷ thùng.

Lượng dự trữ này giúp Bắc Kinh có thể linh hoạt lựa chọn thời điểm mua thay vì phải tranh mua dầu trên thị trường giao ngay khi giá tăng cao.

Bên cạnh đó, nhu cầu dầu của Trung Quốc đang chịu tác động từ quá trình điện khí hóa nền kinh tế và những thay đổi trong ngành hóa dầu. Đây là yếu tố khác biệt so với nhiều cuộc khủng hoảng dầu trước đây, khi cú sốc nguồn cung thường gặp đúng thời điểm nhu cầu tăng mạnh.

Nói cách khác, thị trường hiện có hai lớp “đệm”: Nguồn cung mới ngoài OPEC và khả năng trì hoãn mua của những khách hàng lớn.

Mốc 100 USD chỉ còn cách rất ngắn

Dù Brent vẫn chưa vượt 100 USD/thùng, các tín hiệu trên thị trường dầu vật chất cho thấy nguồn cung thực tế không hề dư dả.

Reuters cho biết một số loại dầu Trung Đông đã giao dịch trên mốc 100 USD/thùng, trong khi mức chênh giá giao ngay tăng mạnh. Thị trường diesel cũng đang chịu áp lực khi năng lực lọc dầu tại một số khu vực bị ảnh hưởng.

Các tổ chức tài chính vì vậy đã nâng dự báo dầu. Morgan Stanley dự báo Brent có thể đạt mức bình quân 100 USD/thùng trong quý IV/2026, trong khi một số ngân hàng khác cũng điều chỉnh triển vọng giá lên cao hơn.

Diễn biến từ cuối tháng 8 đến đầu tháng 9 cho thấy khoảng cách tới mốc 100 USD ngày càng thu hẹp. Brent từ vùng dưới 90 USD/thùng đã liên tục đi lên, có lúc đạt 99,46 USD trong phiên 8/9 và sáng 9/9 một lần nữa trở lại vùng trên 99 USD.

Như vậy, việc Brent chưa vượt 100 USD không phải vì thị trường đã hết lo ngại về nguồn cung. Trái lại, giá đang được giữ lại bởi dòng dầu qua Hormuz chưa bị chặn hoàn toàn, các tuyến xuất khẩu thay thế vẫn hoạt động, nguồn cung ngoài OPEC tăng và nhu cầu của Trung Quốc chưa tạo thêm một cú hích đủ mạnh.

Chỉ cần một trong những “van an toàn” này suy yếu, đặc biệt nếu hoạt động vận chuyển qua Hormuz tiếp tục bị gián đoạn, mốc 100 USD/thùng có thể nhanh chóng được kiểm định.

Tại Việt Nam, diễn biến mới của giá dầu thế giới càng đáng chú ý trước kỳ điều hành giá xăng dầu dự kiến ngày 10/9.