Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2045 lọt Top 30 thế giới về đổi mới sáng tạo

Ngày 21/4, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Lễ hưởng ứng Ngày Sáng tạo và Đổi mới sáng tạo thế giới năm 2026. Trong phiên thảo luận với chủ đề “Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo”, đại diện Bộ Khoa học Công nghệ cho biết, năm 2024, tổng vốn đầu tư mạo hiểm đạt khoảng 529 triệu USD với 112 thương vụ; cả nước có khoảng 4.000 startup cùng hơn 200 quỹ đầu tư và tổ chức hỗ trợ. Sự xuất hiện của các kỳ lân công nghệ như MoMo và Sky Mavis không chỉ là dấu mốc quan trọng mà còn góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trên bản đồ đổi mới sáng tạo toàn cầu.

Trên các bảng xếp hạng quốc tế, Việt Nam hiện đứng thứ 44/133 về Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) năm 2025, trong khi Hà Nội và TP.HCM tiếp tục đóng vai trò đầu tàu dẫn dắt hệ sinh thái.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo vẫn đối mặt với không ít thách thức, đặc biệt là hạn chế về thị trường vốn đầu tư mạo hiểm trong nước khi quy mô còn nhỏ, thiếu các quỹ dẫn dắt và chưa hình thành hệ thống tài chính chuyên biệt. Đây được xem là điểm nghẽn cần sớm tháo gỡ để đảm bảo dòng vốn bền vững cho các doanh nghiệp khởi nghiệp.

Nhận diện rõ vấn đề này, Nhà nước đang đẩy mạnh hoàn thiện thể chế nhằm tạo nền tảng cho đổi mới sáng tạo phát triển. Việc ban hành các nghị định về quỹ đầu tư mạo hiểm và hướng dẫn Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo đã góp phần thiết lập khung pháp lý rõ ràng, đồng thời mở đường cho các cơ chế thử nghiệm chính sách (sandbox), tạo không gian linh hoạt để các mô hình kinh doanh mới, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ số và kinh tế chia sẻ, được hình thành và phát triển.

Song hành với đó, các chương trình, đề án hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo tiếp tục được triển khai sâu rộng, từ hỗ trợ thanh niên, phụ nữ đến học sinh, sinh viên, qua đó từng bước nuôi dưỡng “hạt giống” sáng tạo và xây dựng nền tảng nhân lực cho tương lai.

Ở tầm chiến lược, Việt Nam xác định rõ các trụ cột đột phá, từ đổi mới tư duy – khuyến khích sáng tạo, chấp nhận rủi ro – đến phát triển hạ tầng số, nền tảng công nghệ dùng chung và hoàn thiện hệ sinh thái. Những chính sách mới như mô hình “doanh nghiệp một người”, phát triển sàn giao dịch chuyên biệt cho startup hay chứng khoán hóa tài sản trí tuệ được kỳ vọng sẽ mở rộng không gian phát triển và nâng cao khả năng tiếp cận nguồn lực.

Đồng thời, định hướng hình thành các trung tâm công nghệ sâu (Deeptech Hub), xây dựng các đô thị khởi nghiệp, công viên khởi nghiệp và mở rộng không gian sáng tạo cộng đồng cho thấy cách tiếp cận ngày càng bài bản, có chiều sâu trong phát triển hệ sinh thái.

Với tầm nhìn dài hạn, Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 có 5 triệu chủ thể kinh doanh, 1 triệu doanh nghiệp “một người”, 10.000 startup và lọt Top 40 GII toàn cầu; tiến tới năm 2045 lọt Top 30 thế giới về đổi mới sáng tạo và đạt quy mô 10 tỷ USD vốn đầu tư mạo hiểm.

Những mục tiêu này không chỉ thể hiện khát vọng phát triển mà còn là cam kết mạnh mẽ trong việc xây dựng một quốc gia đổi mới sáng tạo, nơi khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trở thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi.