Việt Nam nhập cuộc với kinh tế tầm thấp

Kinh tế tầm thấp được hiểu là các hoạt động kinh tế diễn ra chủ yếu trong không phận dưới 1.000m, có thể mở rộng đến 3.000-5.000m tùy điều kiện mỗi nước.

Không gian này là nơi hoạt động của các phương tiện bay có người lái và không người lái như UAV (drone), máy bay điện cất - hạ cánh thẳng đứng (eVTOL), cùng hệ thống hạ tầng quản lý bay thông minh.

Kinh tế tầm thấp dần được nhìn nhận không chỉ là ứng dụng công nghệ, mà là một cấu phần trong chiến lược phát triển công nghệ cao và tìm kiếm động lực tăng trưởng dài hạn.

Ở góc độ chính sách, UAV được xếp vào nhóm công nghệ hàng không - vũ trụ, lĩnh vực chiến lược mà Việt Nam đặt mục tiêu từng bước làm chủ. Việc hình thành Liên minh Kinh tế tầm thấp Việt Nam cùng các mạng lưới UAV thời gian qua cho thấy nỗ lực kết nối giữa cơ quan quản lý, giới nghiên cứu và doanh nghiệp nhằm đặt nền móng cho một hệ sinh thái mới.

Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp công nghệ trong nước, từ tập đoàn lớn đến startup, đã tham gia nghiên cứu, chế tạo UAV và phát triển ứng dụng trong nông nghiệp, giám sát hạ tầng, logistics, quốc phòng - an ninh và cứu hộ cứu nạn. Qua đó, kinh tế tầm thấp được kỳ vọng tạo hiệu ứng lan tỏa, hình thành hệ sinh thái doanh nghiệp phụ trợ và trở thành động lực tăng trưởng mới trong 10-15 năm tới.

Song song với định hướng, Việt Nam cũng đã bắt đầu những bước thử nghiệm cụ thể. Tại TP.HCM, chương trình bay thử nghiệm UAV giao hàng do Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với Ban Quản lý Khu công nghệ cao và các doanh nghiệp triển khai đã đánh dấu bước đi thực chất đầu tiên. Kết quả cho thấy UAV vận hành ổn định, tự động hóa cao và giúp rút ngắn thời gian vận chuyển, phản ánh nền tảng kỹ thuật ban đầu đã hình thành.

Hà Nội đã thí điểm thành công tuyến vận chuyển thuốc y tế cấp cứu bằng UAV giữa Bệnh viện Đa khoa Đức Giang và khu vực Gia Lâm cuối năm 2025. Kết quả thực nghiệm đã đưa ra những con số đầy thuyết phục khi quãng đường mà xe cứu thương phải di chuyển mất từ 35 - 45 phút trong giờ cao điểm thì thiết bị bay chỉ mất vỏn vẹn từ 7 - 9 phút.

Việc rút ngắn hơn 75% thời gian vận chuyển mẫu máu, bệnh phẩm và thuốc đặc trị không chỉ mang lại hiệu quả về kinh tế vận hành mà còn mang ý nghĩa nhân văn cao cả khi tận dụng được từng giây phút trong giờ vàng cấp cứu.

Thí điểm này là nền tảng thực tế để TP tự tin kiến nghị các cơ chế đặc thù, chứng minh rằng công nghệ bay tầm thấp hoàn toàn có thể được kiểm soát an toàn tuyệt đối trong môi trường đô thị, nếu có một quy trình vận hành và giám sát chặt chẽ.

Theo các chuyên gia, kinh tế tầm thấp không chỉ là câu chuyện công nghệ bay, mà là bài toán chiến lược về thể chế, hạ tầng và nhân lực.

Với nhu cầu ứng dụng đa dạng và năng lực nghiên cứu đang cải thiện nhanh, Việt Nam có cơ hội lựa chọn con đường phát triển phù hợp. Thay vì chạy theo số lượng thiết bị, trọng tâm cần đặt vào việc giải quyết các bài toán thực tiễn, qua đó biến không phận tầm thấp thành một nguồn lực kinh tế thực sự.