Viettel đạt chuẩn mạng tự trị cao nhất thế giới
Viettel trở thành nhà mạng đầu tiên trong nước được TM Forum chứng nhận mạng tự trị cấp độ 4, mức cao nhất hiện được công nhận trên thế giới, ở hai lĩnh vực tối ưu vùng phủ sóng và năng lượng.

Ngày 19/11, tại sự kiện Innovate Asia 2026 ở Bangkok (Thái Lan), Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) được TM Forum trao chứng nhận mạng tự trị cấp độ 4 cho hai nghiệp vụ tối ưu vùng phủ sóng và tối ưu năng lượng.
Các hệ thống được đội ngũ kỹ sư Viettel tự nghiên cứu, phát triển và đưa vào vận hành thương mại. Kết quả đánh giá dựa trên dữ liệu vận hành thực tế, được hội đồng chuyên gia TM Forum thẩm định độc lập.
Mạng tự phát hiện và xử lý vùng sóng yếu
Mạng tự trị (Autonomous Network) sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ tự động hóa để giám sát, phân tích, đưa ra quyết định và xử lý các vấn đề trong quá trình vận hành mạng viễn thông.
Theo tiêu chuẩn của TM Forum, mạng tự trị được chia thành 6 cấp độ, từ 0 đến 5. Cấp độ 0 tương ứng với vận hành thủ công, trong khi cấp độ 5 hướng tới khả năng tự vận hành hoàn toàn. Hiện cấp độ 4 là mức cao nhất được chứng nhận.
Ở nghiệp vụ tối ưu vùng phủ sóng, Viettel đạt điểm 4.0, mức tối đa theo bộ tiêu chuẩn mới của TM Forum. Theo doanh nghiệp, đây là chứng nhận duy nhất trên thế giới đạt điểm số này theo chuẩn mới, cao hơn mức 3.7 của một số nhà mạng quốc tế.
Hệ thống có khả năng giám sát chất lượng mạng liên tục, tự phát hiện những khu vực tín hiệu yếu và điều chỉnh trong vài giờ. Trước đây, công việc này có thể kéo dài nhiều ngày do phụ thuộc vào phản ánh của khách hàng và hoạt động đo kiểm thủ công.
Tại các sự kiện tập trung đông người, thời gian tối ưu mạng có thể rút xuống khoảng hai phút. Viettel cho biết giải pháp giúp tăng hơn 3% năng lực phục vụ trên hạ tầng hiện có, không cần mở rộng tương ứng số lượng thiết bị phát sóng.
Với nghiệp vụ tối ưu năng lượng, hệ thống tự điều chỉnh hoạt động của trạm phát sóng theo lưu lượng sử dụng. Vào giờ thấp điểm, công suất được giảm để tiết kiệm điện và tự động khôi phục khi nhu cầu tăng hoặc chất lượng kết nối suy giảm.
Theo Viettel, chi phí tự phát triển hệ thống tối ưu vùng phủ sóng chưa bằng một phần mười so với mua giải pháp tương đương từ đối tác nước ngoài. Việc làm chủ công nghệ cũng giúp doanh nghiệp chủ động điều chỉnh thuật toán và quản lý dữ liệu vận hành.
Dù nhiều công việc được tự động hóa, kỹ sư vẫn có thể giám sát, can thiệp và khôi phục trạng thái hệ thống khi cần thiết.

Châu Á dẫn đầu về mạng tự trị
Theo thông cáo của TM Forum công bố nhân sự kiện Innovate Asia 2026, các nhà mạng châu Á đang chiếm phần lớn số chứng nhận mạng tự trị trên toàn cầu.
Tại sự kiện, TM Forum trao hơn 35 chứng nhận đánh giá cấp độ mạng tự trị cho các doanh nghiệp viễn thông. Cùng Viettel, danh sách được công nhận có China Mobile, China Telecom, Rakuten Mobile, SoftBank và AIS.
Kể từ khi triển khai chương trình đánh giá ANLAV năm 2025, TM Forum đã ghi nhận 147 lượt chứng nhận tại 35 nhà cung cấp dịch vụ viễn thông trên thế giới, thuộc 19 nghiệp vụ khác nhau.
Các nhà mạng châu Á chiếm 82% tổng số lượt chứng nhận. Riêng cấp độ 4, khu vực này chiếm 87% trong tổng số 54 lượt chứng nhận toàn cầu.
Ông George Glass, Giám đốc Công nghệ TM Forum, nhận định các nhà mạng châu Á đang đẩy nhanh ứng dụng mạng tự trị để cải thiện chất lượng dịch vụ, giảm chi phí và nâng cao hiệu quả vận hành.
Ông Lê Quang Hiếu, Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Mạng lưới Viettel, cho biết doanh nghiệp sẽ tiếp tục mở rộng các giải pháp mạng tự trị tại thị trường trong nước và những quốc gia Viettel đang đầu tư.
Đến năm 2030, Viettel đặt mục tiêu đưa toàn bộ mạng lưới đạt cấp độ tự trị 4, đồng thời tiến tới cấp độ 5 ở những nghiệp vụ phù hợp.
Doanh nghiệp dự kiến phát triển các mô hình AI chuyên biệt cho viễn thông và công nghệ bản sao số (digital twin), cho phép mô phỏng, kiểm tra các phương án vận hành trước khi triển khai thực tế.
Các giải pháp cũng sẽ được mở rộng từ mạng di động sang Internet cố định, hệ thống truyền dẫn và mạng lõi.
Hiện Viettel tham gia cùng TM Forum xây dựng phương pháp đánh giá hiệu quả mạng tự trị, đóng góp kinh nghiệm vận hành vào quá trình hoàn thiện các tiêu chuẩn quốc tế trong lĩnh vực viễn thông.