Xây dựng khuyến nông cơ sở thành “cầu nối” phát triển nông nghiệp bền vững

Hội nghị đưa ra mục tiêu và định hướng chính giúp khuyến nông cơ sở trở thành lực lượng then chốt để kiến tạo nông nghiệp bền vững và nâng cao đời sống người nông dân.

Để thực hiện công tác sắp xếp, kiện toàn hệ thống chính trị trong giai đoạn mới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Thông tư số 60/2025/TT-BNNMT ngày 14/10/2025 để tổ chức lại hệ thống khuyến nông theo hướng “gần dân, sát dân, trực tiếp phục vụ nhân dân” và phải “gắn với cơ sở, gắn với đồng ruộng”.

Theo mô hình mới, khuyến nông xã được đặt trong Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công cấp xã và chịu sự chỉ đạo trực tiếp của lãnh đạo xã nhằm đưa hoạt động khuyến nông trở thành nhiệm vụ thường xuyên, thiết yếu của chính quyền cơ sở.

Việc sắp xếp hệ thống khuyến nông tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, với sự gắn kết chặt chẽ giữa cấp tỉnh và cấp xã thông qua các đơn vị sự nghiệp tại cơ sở chính là chìa khóa để thúc đẩy nông nghiệp bền vững, góp phần phát triển kinh tế, nâng cao đời sống người dân.

Theo thống kê của Trung tâm Khuyến nông quốc gia, đến năm 2025, trên phạm vi cả nước đã hình thành 5.187 tổ khuyến nông cộng đồng với tổng số 47.493 thành viên tham gia. Các tổ này trực tiếp đồng hành cùng nông dân trong quá trình tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị, hướng dẫn thực hành từ khâu ghi chép nhật ký sản xuất, tuân thủ quy trình kỹ thuật, tiếp cận các tiêu chuẩn chất lượng đến xây dựng thương hiệu và kết nối với doanh nghiệp tiêu thụ sản phẩm.

Không chỉ là lực lượng ở “tuyến cuối” tiếp cận người nông dân, các tổ khuyến nông cộng đồng còn trở thành điểm khởi phát cho nhiều mô hình sản xuất mới. Từ đây, nhiều vùng nguyên liệu đạt chuẩn được hình thành, cùng với các hợp tác xã vận hành theo tư duy thị trường, góp phần thúc đẩy sản xuất nông nghiệp theo hướng hiện đại và bền vững.

Chiến lược phát triển khuyến nông đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 xác định rõ yêu cầu dịch chuyển từ mô hình “khuyến nông kỹ thuật” sang “khuyến nông đa giá trị”, gắn với kinh tế nông nghiệp, kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh, kinh tế số.

Khuyến nông trong kỷ nguyên mới được định vị với 6 vai trò trọng tâm là cầu nối kinh tế-thị trường, cầu nối chính sách, cầu nối giảm nghèo bền vững, cầu nối cộng đồng, cầu nối môi trường sinh thái và cầu nối khuyến nông số.

Khuyến nông không chỉ là “người truyền đạt kỹ thuật”, mà trở thành lực lượng dẫn dắt nông dân xây dựng mô hình sản xuất mới, thích ứng với yêu cầu hội nhập sâu, cạnh tranh cao và tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường trong nước, quốc tế.

Mục tiêu đặt ra là 100% cán bộ khuyến nông Nhà nước được chuẩn hóa chức danh nghề nghiệp, được đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên về kỹ thuật, kinh tế, thị trường, kỹ năng truyền thông, kỹ năng số. Cùng với đó là yêu cầu trang bị kiến thức bài bản cho nông dân tham gia chuỗi liên kết, vùng nguyên liệu, hợp tác xã, tổ hợp tác… để họ thực sự là chủ thể quản trị sản xuất.