Xây dựng Luật Đô thị đặc biệt để tạo dư địa phát triển mới cho TP.HCM

Không chỉ hướng tới tháo gỡ những vướng mắc trong quản lý và điều hành, đạo luật này còn được xem là nền tảng pháp lý quan trọng để TP.HCM phát huy vai trò đầu tàu kinh tế, trung tâm đổi mới sáng tạo và cực tăng trưởng của cả nước.

Tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM ngày 12/6, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng yêu cầu thành phố phối hợp với các bộ, ngành khẩn trương xây dựng Luật Đô thị đặc biệt để trình cấp có thẩm quyền xem xét. Theo Thủ tướng, luật cần được thiết kế với các nhóm chính sách mạnh, đột phá, khả thi, phù hợp với vị trí, vai trò của TP.HCM và yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Chỉ đạo của người đứng đầu Chính phủ được đưa ra trong bối cảnh TP.HCM đang đứng trước nhiều cơ hội phát triển nhưng cũng đối mặt không ít thách thức về hạ tầng, quản trị đô thị, phân bổ nguồn lực và tổ chức bộ máy. Với quy mô dân số lớn, tốc độ đô thị hóa nhanh và đóng góp quan trọng cho nền kinh tế quốc gia, thành phố đòi hỏi một khuôn khổ pháp lý có tính đặc thù để giải quyết hiệu quả những vấn đề phát sinh từ thực tiễn.

Theo định hướng được nêu tại cuộc làm việc, Luật Đô thị đặc biệt phải tạo cơ sở để đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, phát huy tính chủ động, tự chịu trách nhiệm của chính quyền thành phố. Đây được xem là một trong những nội dung cốt lõi nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, rút ngắn quy trình xử lý công việc, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và đáp ứng yêu cầu quản trị của một siêu đô thị.

Bên cạnh việc hoàn thiện mô hình quản trị, luật mới cũng được kỳ vọng tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho việc huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực phát triển. Các cơ chế liên quan đến đầu tư, tài chính, ngân sách, quy hoạch, đất đai, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là những lĩnh vực cần có giải pháp đột phá để tạo động lực tăng trưởng mới cho thành phố.

Thực tế cho thấy, nhiều năm qua TP.HCM đã được trao một số cơ chế đặc thù thông qua các nghị quyết của Quốc hội. Tuy nhiên, yêu cầu phát triển ngày càng cao đặt ra nhu cầu cần có một đạo luật riêng với phạm vi điều chỉnh rộng hơn, bảo đảm tính ổn định và lâu dài. Việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt được xem là bước tiếp theo trong quá trình hoàn thiện thể chế cho thành phố sau khi thực hiện các cơ chế thí điểm trước đó.

Tại buổi làm việc, Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng yêu cầu TP.HCM tập trung triển khai hiệu quả các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đẩy nhanh tiến độ các công trình hạ tầng chiến lược, nhất là các dự án giao thông kết nối vùng, hệ thống đường sắt đô thị, trung tâm tài chính quốc tế và các dự án có sức lan tỏa lớn đối với tăng trưởng kinh tế.

Theo các định hướng đang được nghiên cứu, Luật Đô thị đặc biệt không chỉ giải quyết những vướng mắc trước mắt mà còn hướng tới xây dựng mô hình quản trị hiện đại, phù hợp với quy mô và tầm vóc của TP.HCM. Nếu được xây dựng và triển khai hiệu quả, đạo luật này sẽ góp phần tạo dựng môi trường thể chế thông thoáng hơn, nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố và mở rộng không gian phát triển trong những năm tới.

Việc Chính phủ yêu cầu khẩn trương xây dựng Luật Đô thị đặc biệt cho thấy quyết tâm tạo đột phá về thể chế cho TP.HCM. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm phát huy tối đa tiềm năng của đô thị đầu tàu, đồng thời tạo động lực tăng trưởng mới cho vùng Đông Nam Bộ và cả nền kinh tế.