Xây dựng mạng lưới học thuật phục vụ Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam

Phát biểu tại Lễ khai giảng Khóa đào tạo Nhà quản lý Trung tâm Tài chính quốc tế tổ chức sáng 27/2 tại Trường Đại học Việt Đức (TP. Hồ Chí Minh), Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình, Chủ tịch Hội đồng điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam, khẳng định yêu cầu này mang ý nghĩa nền tảng đối với chiến lược phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế trong giai đoạn tới.

Cấu phần chiến lược của tiến trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng

Phó Thủ tướng Nguyễn Hòa Bình cho rằng Việt Nam đang đứng trước một thời cơ phát triển lớn với những thành tựu đáng kể về tăng trưởng, ổn định kinh tế vĩ mô và hội nhập quốc tế sau gần bốn thập kỷ Đổi mới. 

Tuy nhiên, khi nền kinh tế bước vào nhóm thu nhập trung bình cao, mô hình tăng trưởng dựa trên lao động giá rẻ, gia công hoặc mở rộng vốn đầu tư đơn thuần sẽ dần bộc lộ giới hạn. Do đó, để tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng cao và bền vững, Việt Nam cần chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng dựa nhiều hơn vào năng suất, đổi mới sáng tạo, chất lượng thể chế và hiệu quả phân bổ nguồn lực. 

Trong bối cảnh đó, việc xây dựng và vận hành thành công Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam được xem là một cấu phần chiến lược của tiến trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng.

Theo Phó Thủ tướng, một Trung tâm Tài chính hiện đại sẽ góp phần nâng cấp thị trường vốn, kết nối trực tiếp với các dòng vốn toàn cầu, đa dạng hóa sản phẩm tài chính, thúc đẩy tài chính xanh và tài chính số, đồng thời hỗ trợ triển khai các dự án hạ tầng, công nghệ và năng lượng sạch - những lĩnh vực giữ vai trò then chốt đối với phát triển dài hạn.

Tuy nhiên, bài học quốc tế cho thấy hội nhập tài chính sâu rộng luôn đi kèm rủi ro nếu thiếu khung khổ điều tiết phù hợp, năng lực giám sát hiệu quả và khả năng quản trị rủi ro vĩ mô. Sự mất cân đối về tiền tệ, chu kỳ tín dụng, cấu trúc nợ hay biến động đột ngột của dòng vốn có thể nhanh chóng chuyển hóa thành khủng hoảng nếu hệ thống không đủ sức chống chịu.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh rằng việc xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam cần được đặt trên nền tảng của 5 yếu tố cốt lõi, bao gồm: Năng lực kết nối toàn cầu; hạ tầng pháp lý ổn định, minh bạch và tiên tiến; nguồn nhân lực chất lượng cao; năng lực điều hành và quản trị theo chuẩn quốc tế; cùng hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện cho môi trường đầu tư và môi trường sống.

Trong đó, yếu tố con người có ý nghĩa quyết định. Không thể xây dựng một Trung tâm Tài chính quốc tế thành công nếu thiếu đội ngũ cán bộ quản lý am hiểu sâu sắc thị trường tài chính quốc tế, chuyên gia có khả năng thiết kế sản phẩm, vận hành hạ tầng giao dịch và giám sát rủi ro theo chuẩn mực toàn cầu.

Nâng tầm mô hình đào tạo và trở thành kênh tham vấn chính sách

Từ những yêu cầu đó, Phó Thủ tướng đề nghị Trường Đại học Việt Đức tiếp tục phát huy vị thế là mô hình hợp tác giáo dục quốc tế tiêu biểu, tạo điều kiện để học viên, sinh viên và đội ngũ nghiên cứu tiếp cận các chuẩn mực đào tạo, nghiên cứu và quản trị đại học tiên tiến của châu Âu ngay tại Việt Nam.

Nhà trường cần mở rộng đối tượng đào tạo phục vụ Trung tâm Tài chính quốc tế không chỉ giới hạn ở đội ngũ quản lý mà còn hướng tới nhà đầu tư và người dân sử dụng các dịch vụ tài chính. Song song, các chương trình đào tạo về trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ tài chính, năng lượng và bán dẫn cũng cần được nâng tầm để đáp ứng yêu cầu nhân lực chất lượng cao trong bối cảnh mới.

Phó Thủ tướng cũng nhấn mạnh vai trò tiên phong của nhà trường trong mô hình kết nối chặt chẽ giữa đại học, doanh nghiệp và Chính phủ nhằm bảo đảm nội dung đào tạo gắn liền với nhu cầu thực tiễn, yêu cầu hoạch định chính sách và xu hướng phát triển của thị trường tài chính quốc tế. Mô hình này được kỳ vọng sẽ nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tạo lập cầu nối hợp tác uy tín giữa Việt Nam và các đối tác quốc tế trong lĩnh vực tài chính và giáo dục đại học.

Đề cập tới nhiệm vụ của khóa học, Phó Thủ tướng Nguyễn Hòa Bình yêu cầu các học viên xác định rõ trách nhiệm của mình, chủ động trao đổi, đặt câu hỏi và tham gia phản biện thẳng thắn, đồng thời gắn kết nội dung học tập với thực tiễn Việt Nam.

Phó Thủ tướng cũng đề nghị Cơ quan Điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng tăng cường phối hợp với Trường Đại học Việt Đức trong đào tạo, nghiên cứu và đối thoại chính sách, nhằm phát huy hiệu quả các cơ hội hội nhập tài chính và nâng cao năng lực quản trị rủi ro trong tiến trình xây dựng Trung tâm.

Trên cơ sở đó, Phó Thủ tướng mong muốn Trường Đại học Việt Đức trở thành kênh tham vấn chính sách quan trọng cho Chính phủ và chính quyền địa phương. Mỗi khóa học cần tạo ra những báo cáo, khuyến nghị mang tính chuyên môn sâu, góp phần cung cấp luận cứ khoa học, phản biện chính sách và đề xuất giải pháp thiết thực cho chiến lược phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam.

Phát huy vai trò hạt nhân tri thức, Trường Đại học Việt Đức được kỳ vọng sẽ xây dựng và kết nối một mạng lưới liên kết các cơ sở giáo dục, viện nghiên cứu và chuyên gia tài chính trên phạm vi cả nước, làm nền tảng hình thành một diễn đàn học thuật - chính sách có uy tín quốc gia trong lĩnh vực tài chính và thị trường vốn. Diễn đàn này sẽ là không gian trao đổi thường xuyên giữa giới nghiên cứu, cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp, đóng góp thiết thực vào mục tiêu phát triển bền vững của Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam trong tương lai.