Xử lý vi phạm kinh tế: Triển khai cơ chế đặc thù, bảo vệ người dám làm vì lợi ích chung
Chính phủ ban hành kế hoạch triển khai cơ chế, chính sách đặc thù xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế, khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; đồng thời phòng ngừa việc lợi dụng chính sách để trục lợi, bao che vi phạm.
Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc ký Quyết định số 1916/QĐ-TTg ngày 2/10/2026, ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Nghị quyết số 37/2026/QH16 ngày 24/8/2026 của Quốc hội.
Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
Các chính sách nhằm khuyến khích, bảo vệ cán bộ, công chức, viên chức và chủ thể năng động, sáng tạo, “dám nghĩ, dám làm” vì lợi ích chung; xử lý nghiêm tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, không hình sự hóa các quan hệ kinh tế. Qua đó, tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý, thúc đẩy phát triển kinh tế và ứng dụng khoa học, công nghệ.
Xây dựng hướng dẫn về hình sự, tố tụng và xử lý kỷ luật
Theo Kế hoạch, Bộ Công an chủ trì, phối hợp với các cơ quan chức năng liên quan xây dựng, ban hành thông tư liên tịch của các cơ quan liên ngành tư pháp Trung ương.
Thông tư hướng dẫn thực hiện cơ chế, chính sách đặc thù về hình sự, tố tụng hình sự và thi hành án hình sự của Nghị quyết để xử lý vi phạm pháp luật trong các lĩnh vực thuộc phạm vi điều chỉnh.
Bộ Nội vụ được giao chủ trì, phối hợp với các cơ quan chức năng liên quan rà soát, sửa đổi, bổ sung quy định về xử lý kỷ luật đối với cán bộ, công chức có vi phạm pháp luật trong các lĩnh vực này nhưng vì lợi ích chung, nhằm thực hiện cơ chế, chính sách đặc thù của Nghị quyết.
Đối với người thuộc lực lượng vũ trang nhân dân, Bộ Công an và Bộ Quốc phòng chủ trì, phối hợp với các cơ quan chức năng liên quan xây dựng, ban hành văn bản hướng dẫn thực hiện cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý kỷ luật đối với các trường hợp vi phạm pháp luật nhưng vì lợi ích chung.
Kế hoạch cũng yêu cầu rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật. Trong trường hợp cần thiết, các cơ quan xây dựng, ban hành theo thẩm quyền hoặc trình cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ hoặc ban hành mới văn bản để phù hợp với Nghị quyết.
Rà soát vụ việc, vụ án; ngăn lợi dụng chính sách để trục lợi
Một nhiệm vụ trong Kế hoạch là rà soát, xử lý các vụ việc, vụ án thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị quyết; đồng thời giám sát việc thực hiện cam kết khắc phục hậu quả thiệt hại và tổ chức thực hiện chính sách đối với tổ chức, cá nhân được áp dụng cơ chế đặc thù.
Cùng với đó, các cơ quan phải xây dựng cơ chế phòng ngừa, phát hiện, xử lý hành vi lợi dụng chính sách đặc thù để tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, trục lợi hoặc bao che vi phạm. Nhiệm vụ này được thực hiện theo quy định tại khoản 6 Điều 3 và khoản 4 Điều 13 của Nghị quyết.
Kế hoạch gồm 10 nhóm nhiệm vụ, từ quán triệt, truyền thông, phổ biến Nghị quyết; xây dựng văn bản hướng dẫn; rà soát quy định pháp luật đến tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và hướng dẫn thi hành.
Nghị quyết cùng các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành cũng được cập nhật vào Bộ pháp điển ở các đề mục hình sự, tố tụng hình sự, thi hành án hình sự, kinh tế và khoa học, công nghệ.
Các nhiệm vụ còn bao gồm tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị; kiểm tra, đôn đốc, theo dõi tình hình thực hiện; sơ kết, tổng kết và báo cáo kết quả triển khai.
Việc phân công cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp được thực hiện theo yêu cầu “06 rõ: Rõ người, rõ việc, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, rõ thời gian và rõ kết quả”, bảo đảm thi hành Nghị quyết kịp thời, thống nhất, hiệu quả, tránh lãng phí nguồn lực.