Xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn: Áp dụng mức phạt và miễn phạt thế nào?

Theo quy định tại khoản 5 Điều 5 Nghị định số 125/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020 của Chính phủ, được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 310/2025/NĐ-CP ngày 2/12/2025, nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn được xác định rõ theo từng đối tượng vi phạm.

Cụ thể, đối với cùng một hành vi vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn, mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân, trừ các hành vi vi phạm quy định tại Điều 16, Điều 17 và Điều 18 của Nghị định này.

Về nguyên tắc áp dụng mức phạt tiền, điểm a khoản 4 Điều 7 quy định: mức phạt tiền tại Điều 10, Điều 11, Điều 12, Điều 13, Điều 14, Điều 15, khoản 1, khoản 2 Điều 19 và Chương III của Nghị định là mức phạt áp dụng đối với tổ chức. Trường hợp người nộp thuế là hộ gia đình, hộ kinh doanh thì áp dụng mức phạt tiền như đối với cá nhân.

Đáng chú ý, điểm d khoản 4 Điều 7 quy định rõ cách xác định mức phạt cụ thể. Theo đó, mức phạt tiền đối với một hành vi vi phạm thủ tục thuế, hóa đơn và hành vi tại Điều 19 là mức trung bình của khung tiền phạt.

Nếu có 01 tình tiết giảm nhẹ, mức phạt được giảm 10% mức tiền phạt trung bình; nếu có 01 tình tiết tăng nặng, mức phạt tăng 10% mức tiền phạt trung bình.

Trường hợp có từ 02 tình tiết giảm nhẹ trở lên, áp dụng mức tối thiểu của khung tiền phạt; nếu có từ 02 tình tiết tăng nặng trở lên, áp dụng mức tối đa của khung tiền phạt.

Liên quan đến hành vi vi phạm cụ thể, khoản 4 Điều 10 quy định phạt tiền từ 6.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi đăng ký thuế hoặc thông báo tiếp tục hoạt động kinh doanh trước thời hạn đã thông báo quá thời hạn quy định từ 91 ngày trở lên.

Ngoài ra, khoản 1 Điều 43 Nghị định nêu rõ, người nộp thuế bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn nhưng bị thiệt hại về vật chất trong trường hợp bất khả kháng theo quy định của Luật Quản lý thuế thì được miễn tiền phạt.