Xuất khẩu cao su chuyển dịch mạnh sang chế biến sâu

Theo ước tính của Hiệp hội Cao su Việt Nam (VRA), tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành cao su trong năm 2025 đạt khoảng 11 tỷ USD, bao gồm cao su thiên nhiên, sản phẩm cao su chế biến và gỗ cao su. Kết quả này cho thấy ngành vẫn duy trì đà tăng trưởng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất định.

Số liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho thấy, trong 11 tháng năm 2025, Việt Nam xuất khẩu khoảng 1,7 triệu tấn cao su, đạt giá trị 2,89 tỷ USD, giảm 6,8% về lượng và 2,4% về giá trị so với cùng kỳ năm 2024. Tuy nhiên, con số này mới phản ánh riêng xuất khẩu mủ cao su thiên nhiên.

VRA cho biết, nếu tính đầy đủ các nhóm sản phẩm trong chuỗi giá trị, bức tranh xuất khẩu của ngành cao su khả quan hơn đáng kể. Trong đó, sản phẩm cao su chế biến sâu như lốp xe, găng tay y tế, linh kiện kỹ thuật… ước đạt khoảng 5,3 tỷ USD, tiếp tục giữ vai trò động lực tăng trưởng chính. Xuất khẩu gỗ cao su đạt hơn 3,1 tỷ USD, trong khi cao su thiên nhiên duy trì mức trên 3,2 tỷ USD.

Cơ cấu này cho thấy xu hướng chuyển dịch rõ nét của ngành cao su Việt Nam từ xuất khẩu nguyên liệu thô sang các sản phẩm có giá trị gia tăng cao, phù hợp với yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế và chiến lược phát triển bền vững.

Dù vậy, hoạt động sản xuất - xuất khẩu cao su trong năm 2025 vẫn chịu tác động từ nhiều yếu tố bất lợi. Chủ nghĩa bảo hộ thương mại gia tăng tại một số thị trường lớn, căng thẳng địa chính trị kéo dài, cùng với biến động tỷ giá, chi phí logistics và năng lượng tăng cao đã làm gia tăng áp lực chi phí đối với doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, thời tiết cực đoan, mưa lũ và hạn hán bất thường tại nhiều vùng trồng cao su đã ảnh hưởng đến năng suất, sản lượng khai thác. Tâm lý thận trọng của cả nhà sản xuất và nhà nhập khẩu trong bối cảnh thị trường biến động cũng phần nào kìm hãm đà phục hồi của giá cao su.

Đánh giá về triển vọng ngành, ông Lê Thanh Hưng - Chủ tịch VRA, Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam - cho rằng thách thức luôn đi kèm cơ hội, đặc biệt khi thị trường toàn cầu đang dịch chuyển mạnh theo hướng phát triển xanh và bền vững.

Theo đó, các định hướng trọng tâm trong thời gian tới gồm thúc đẩy chuyển đổi xanh, tăng cường truy xuất nguồn gốc; đẩy mạnh đổi mới công nghệ nhằm giảm phát thải, tiết kiệm tài nguyên; tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp với địa phương và nông hộ trồng cao su; đồng thời đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và phát triển mạnh các sản phẩm chế biến sâu.

VRA nhận định, giai đoạn 2026-2030 sẽ mở ra nhiều cơ hội mới cho ngành cao su Việt Nam khi nhu cầu tại các thị trường Trung Đông, Ấn Độ và châu Phi tiếp tục tăng. Việc thực thi các hiệp định thương mại tự do (FTA), cùng xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, được kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa để ngành cao su mở rộng sản xuất, nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.