Xuất khẩu thủy sản khởi sắc, thu về gần 5,8 tỷ USD sau 6 tháng

Tôm, cá tra tiếp tục dẫn dắt tăng trưởng

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), kim ngạch xuất khẩu thủy sản trong tháng 6/2026 đạt gần 1,1 tỷ USD, tăng 21% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 6 tháng đầu năm, xuất khẩu toàn ngành đạt gần 5,8 tỷ USD, tăng 12,8%.

Trong cơ cấu xuất khẩu, tôm và cá tra tiếp tục là hai mặt hàng chủ lực, đóng góp khoảng 60% tổng kim ngạch. Xuất khẩu tôm đạt khoảng 2,3 tỷ USD, tăng 13,6%, chiếm hơn 40% giá trị toàn ngành. Đà tăng trưởng chủ yếu đến từ nhu cầu mạnh của thị trường Trung Quốc đối với các sản phẩm như tôm sú, tôm hùm và tôm đông lạnh phục vụ phân khúc cao cấp.

Tuy nhiên, tại thị trường Hoa Kỳ, doanh nghiệp xuất khẩu tôm vẫn phải cạnh tranh gay gắt với các đối thủ như Ecuador, Ấn Độ và Indonesia. Bên cạnh áp lực về giá, các rào cản thương mại như thuế chống bán phá giá, thuế chống trợ cấp, Chương trình giám sát nhập khẩu thủy sản (SIMP), Đạo luật Bảo vệ động vật có vú ở biển (MMPA) cùng các yêu cầu truy xuất nguồn gốc tiếp tục làm gia tăng chi phí tuân thủ.

Cá tra tiếp tục giữ vai trò là ngành hàng xuất khẩu lớn thứ hai với kim ngạch khoảng 1,1 tỷ USD, tăng 12,1% và chiếm gần 19,4% tổng giá trị xuất khẩu. Kết quả này cho thấy nhu cầu đối với dòng cá thịt trắng có giá cạnh tranh vẫn duy trì ổn định tại nhiều thị trường.

Nhóm cá các loại khác cũng đạt khoảng 1,1 tỷ USD, tăng 12%. Trong khi đó, các sản phẩm khai thác biển vẫn chịu sức ép từ các quy định về khai thác hợp pháp, truy xuất nguồn gốc, chống khai thác bất hợp pháp (IUU) của Liên minh châu Âu (EU) và các quy định của Hoa Kỳ.

Ở nhóm hải sản, mực và bạch tuộc đạt 380,2 triệu USD, tăng 18,8%; cua, ghẹ và giáp xác khác đạt 206,2 triệu USD, tăng 26,2%; nhuyễn thể có vỏ đạt 155,3 triệu USD, tăng 33,1%. Riêng nhóm nhuyễn thể khác tuy mới đạt 6,1 triệu USD nhưng tăng tới 84,4%, cho thấy dư địa tăng trưởng còn lớn.

Trung Quốc dẫn dắt tăng trưởng xuất khẩu

Theo bà Lê Hằng, Phó Tổng Thư ký VASEP, kết quả tăng trưởng trong nửa đầu năm phản ánh sự phục hồi nhu cầu tiêu dùng tại nhiều thị trường cũng như khả năng thích ứng của doanh nghiệp Việt Nam trước yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, giá cả và truy xuất nguồn gốc.

Trung Quốc (bao gồm Hong Kong) tiếp tục là thị trường nhập khẩu thủy sản lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch khoảng 1,5 tỷ USD, tăng 37,9%, chiếm gần 26% tổng giá trị xuất khẩu. Đây cũng là thị trường đóng góp lớn nhất vào tăng trưởng của các mặt hàng như tôm, cá tra, tôm hùm, nhuyễn thể và thủy sản đông lạnh.

Xuất khẩu sang Hoa Kỳ đạt gần 898 triệu USD, tương đương cùng kỳ năm trước. Dù riêng tháng 6 ghi nhận mức tăng khá, sức mua tại thị trường này vẫn chưa thực sự ổn định do tồn kho cao, cạnh tranh về giá và các rào cản thuế quan, kỹ thuật.

Trong khi đó, xuất khẩu sang Nhật Bản đạt 787,5 triệu USD, tăng 0,7%, tiếp tục duy trì vai trò là thị trường tiêu thụ quan trọng đối với tôm, mực, bạch tuộc, cá ngừ và các sản phẩm chế biến. Tuy nhiên, nhu cầu vẫn tăng chậm do đồng yên suy yếu và chi phí sinh hoạt cao.

Đối với thị trường EU, kim ngạch xuất khẩu đạt 536,7 triệu USD, giảm nhẹ 0,8%. "Thẻ vàng" IUU và các quy định về chứng nhận khai thác tiếp tục là rào cản lớn đối với nhóm hải sản khai thác. Xuất khẩu sang Trung Đông đạt 166,6 triệu USD, gần tương đương cùng kỳ, cho thấy thị trường này vẫn chưa tạo được bước đột phá.

Ở chiều ngược lại, nhiều thị trường tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. Xuất khẩu sang Hàn Quốc đạt 419,4 triệu USD, tăng 9%; ASEAN đạt 380,2 triệu USD, tăng 15,8%; các thị trường khác đạt khoảng 1,1 tỷ USD, tăng 17,1%. Theo VASEP, kết quả này cho thấy chiến lược đa dạng hóa thị trường đang phát huy hiệu quả, góp phần bù đắp sự tăng trưởng chậm tại các thị trường truyền thống.

Dù vậy, ngành thủy sản vẫn phải đối mặt với áp lực lớn từ chi phí logistics. Nhiều doanh nghiệp cho biết giá cước vận tải container quốc tế đang tăng lên mức cao nhất trong gần hai năm do nhu cầu vận chuyển sang Hoa Kỳ gia tăng trước nguy cơ áp dụng các chính sách thuế mới, khiến mùa cao điểm nhập khẩu cuối năm đến sớm và tạo thêm sức ép lên hoạt động xuất khẩu.